Türkiye için güneşlenme süresi değişiminin izlenmesi, değerlendirilmesi ve bazı meteorolojik verilerle ilişkisinin belirlenmesi

Bu çalışmada Türkiye coğrafyasına homojen olarak dağılmış olan 72 adet il için meteorolojik istasyonlardan elde edilen 1960-2010 periyoduna ait bazı iklim parametrelerinin (bulut, nem, rüzgar, yağış, buharlaşma, basınç, minimum sıcaklık, maksimum sıcaklık) yer gözlem verileri kullanılarak güneşlenme süresi tahmin edilmiştir. Güneşlenme süresi tahmininde çoklu regresyon metodu kullanılmış, en uygun modelin elde edilmesi için adımsal regresyon yönteminden yararlanılmıştır. Güneşlenme süresinin tahmininde kullanılan meteorolojik parametreler, istasyonlara göre farklılıklar göstermiştir. Yapılan çalışmada güneşlenme süresi tahmininde bulutla kaplılık oranı en önemli parametredir. Ayrıca güneşlenme süresi verilerinin değişimini gözlemlemek amacıyla trend analizi yapılmıştır. Trend analizi yapılmadan önce verilerin güvenilirliğini test etmek için homojenlik testlerinden Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney testleri uygulanmıştır. Testi geçen istasyonlar için Mann-Kendall trend analizi tekniği kullanılmıştır. Sonuçta 1960-1990 periyodu için çoğu istasyonda azalma trendi, 1990-2010 periyodu için ise birkaç istasyonda artış trendi gözlenmiştir. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) görüntüleme programı yardımı ile Türkiye için aylık, uzun yıllar ortalaması ve mevsimsel güneşlenme süresi haritaları oluşturulmuştur.