Türkiye'de iller arası göçlerin karmaşık ağlar ile analizi

Farklı disiplinlerin çalışmalarına araştırma konusu olan göç, insan odaklı bir olgu olması nedeni ile karmaşık ve çok yönlü bir yapıya sahiptir. Tarih boyunca süreklilik arz eden bu olgu bugün, halen, toplumsal ve kentsel dönüşümlerin merkezinde yer almaktadır. Dolayısı ile göç süreçlerinin iyi yönetilebilmesi ve etkin göç politikalarının hazırlanabilmesi için göçün gerçekleştiği güzergâhların analizi ve bu hareketliliklerin boyutunu öngörebilmek kamu otoriteleri için büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle çalışma kapsamında Türkiye' deki iller arası göç akışları karmaşık ağlarla analiz edilmiş ve çekim modelleri kullanılarak gelecekteki göç ağının görünümü kestirilmiştir. Uygulamada öncelikle 2008-2017 yıllarına ait iller arası göçlerin oluşturduğu karmaşık ağların çizgeleri oluşturularak ağ ve düğüm istatistikleri hesaplanmıştır. Ardından 2017 yılı göç verileri ile klasik ve genişletilmiş göç çekim modellerinin tahminleri gerçekleştirilmiştir. Son olarak TÜİK tarafından oluşturulan il bazındaki nüfus projeksiyonları, tahmin edilen çekim modellerinde kullanılarak 2023 yılında gerçekleşecek olan iller arası göç miktarlarının kestirimi yapılmıştır. Ağ verilerinin derlenmesinde MATLAB, ağ istatistiklerinin hesaplanmasında UCINET, ağ çizgelerinin oluşturulmasında NodeXL, çekim modellerinin uygulanmasında ise SPSS.20 ve Microsoft Excel programlarından faydalanılmıştır. Yapılan ağ analizleri ile Türkiye'deki iç göç ağının yıllar içerisindeki değişimi incelenmiş, tercih edilen göç güzergâhları tespit edilmiş ve bu güzergâhlardaki hareketliliğin sebepleri temel göç kuramları ile irdelenmiştir. Ayrıca aldığı ve verdiği göç miktarları nedeniyle merkezi konumda olan illerin tespiti gerçekleştirilmiştir. Tahmini gerçekleştirilen Klasik Çekim Modeli ile var olan göç örüntüsü tespit edilmiş ve gelecekte gerçekleşecek olan göç akışlarının karşılaştırılabileceği bir kıstas elde edilmiştir. Tahmini gerçekleştirilen Genişletilmiş Çekim Modeli ise göç ağının gelecekteki görünümünün kestirimini vermiştir.