Türkiye işgücü piyasasında cinsiyetler bazında çalışma saatlerindeki farklılaşmanın belirleyicileri: Blinder-Oaxaca ayrıştırma yöntemi

Bu çalışmanın amacı, 2000-2018 yılları arasındaki, Türkiye İstatistik Kurumu Hanehalkı İşgücü Anketi verilerinin betimsel analizi ile Türkiye işgücü piyasasında cinsiyetler bazında farklı demografik değişkenlere göre çalışma saatlerindeki farklılaşmaların boylamsal değişimi incelemek ve cinsiyetler bazında çalışma saatlerindeki farklılaşmanın belirleyicilerini, 2018 yılı verilerini kullanarak Blinder-Oaxaca Ayrıştırma yöntemi yoluyla analiz etmektir. Çalışmanın ilk aşama bulgularına göre, Türkiye'de işgücü piyasasında kadınlar ve erkekler arasında çalışma saatlerinde farklılıklar gözlenmiştir. Erkeklerin haftalık olarak ortalama kırk sekiz saat, kadınların ise yaklaşık olarak kırk saat çalıştıkları ve cinsiyet bazında ortalama çalışma saatleri farkının yaklaşık olarak sekiz saat olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte incelelen yılllar itibariye hem kadınlarda hem de erkeklerde çalışma saatlerindeki azalmalar dikkat çekmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasındaki Blinder-Oaxaca analiz bulgularına bakıldığında; Türkiye işgücü piyasasında yaş grubu, medeni durum, eğitim seviyesi, kayıtlılık, çalışma şekli, gelir, çalışan sayısı, meslek ve endüstri gibi açıklanabilen beşeri sermayeden kaynaklanan farklılıkların ve ayrımcılık gibi açıklanamayan değişkenlerin cinsiyetler arası çalışma saatlerinde farklılaşmaya neden olduğu tespit edilmiştir. İşgücü piyasasında kadınlara ve erkeklere farklı davranılmasından kaynaklanan ayrımcılığın katsayısının beşeri sermayeden kaynaklanan farklılıktan fazla olduğu görülmüştür. Ayrımcılık katsayısına en yüksek katkıyı veren değişkenlerinin sırasıyla; medeni durum, çalışma şekli ve eğitim seviyesi olduğu gözlenmiştir. İşgücü piyasasında kadınlar ve erkekler arasında çalışma sürelerinde farklılıkların ve ayrımcılığın olması, çalışma süresinin belirlenmesinde hem sosyal normların hem de işgücü piyasası kurumlarının önemi açısından, cinsiyetler üzerinden ortalama çalışma saatlerini incelemenin aydınlatıcı olabileceğini düşündürmektedir.