Türkiye'de Katolik Kilisesi'nin mülkiyet hakkı

Tapu kayıtları çerçevesinde, ülkemizde bulunan Katolik kiliseleri ve kilise taşınmazlarının maliki sıfatını haiz dini cemaat veya kurumların, günümüzde idare ve yargı mercileri nezdinde kişilik olarak fiilen kabul edilmekte, yargı mercileri nezdinde dava ehliyeti kabul görmektedir. Ancak bu kurumlar, kaynağını kilise hukukundan alan tüzel kişilerdir ve mevzuatımızda bağımsız birer hak süjesi olarak tanımlanmamışlardır. Katolik Kilisesi'ni temsil eden bu dini gruplar, tarihi perspektif içerisinde özellikle Osmanlı Devleti tarafından İstanbul'un fethedilmesinin ardından, başta Papa'ya bağlılığı nedeniyle Devletin idari yapısı içinde yer almamış, Osmanlı tebaasından yer alan azınlık konumundan hukuken faydalanamamış, yabancı olarak değerlendirilmiş ve kapitülasyon rejimi dışında herhangi bir imtiyaz veya himayeden faydalanmamışlardır. Katolik Kiliseleri ve kiliseye bağlı taşınmazlar üzerinde yabancı dini, ilmi ve hayri kurumların mülkiyet hakkına sahip olduğunu tespit eden hukuk kaynağı, Lozan Barış Antlaşması ve ekleridir. Tezimizde yabancı statüsüne sahip bu kurumların ehliyet ve mülkiyet rejimi sorunları tespit edilmiş, yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde çözüm önerileri sunulmuştur.