Türkiye-Kıbrıs deniz yetki alanları yönetimine ilişkin stratejik bir analiz

ÖZETYüksek Lisans TeziTürkiye-Kıbrıs Deniz Yetki Alanları Yönetimine İlişkin Stratejik Bir AnalizEsat KOÇAKDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimler EnstitüsüDenizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim DalıDenizcilik İşletmeleri Yönetimi ProgramıDenizlerin paylaşımı mücadelesi içinde, Akdeniz'de son derece önemlibir coğrafyada yer alan Kıbrıs Adası ve bu adanın yakın çevresindeki denizyetki alanlarının yönetiminin Türkiye açısından hayati öneme sahip olduğudüşünülmektedir.Bu noktadan hareketle, tezde Türkiye-Kıbrıs deniz yetki alanlarınınyönetiminde gelecek dönemde Türkiye'nin karşılaşabileceği ?olası sorunalanları? ve bu sorun alanlarına karşı ?izlenebilecek stratejiler?in belirlenerek,literatürde Ege Deniz'i ağırlıklı olarak yapılan çalışmaların yanında Akdeniz'edönük araştırma eksikliğinin de giderilmesine katkı sağlanması diğer yandanda bulguların politika yapıcıların kullanımına sunulması amaçlanmıştır.Üç bölümden oluşan tezin ?Birinci Bölümü?nde denizlerin paylaşımınailişkin kavramlardan bahsedilmiş, ?İkinci Bölümü?nde ise akademisyen,bürokrat ve siyasetçilerden oluşan 25 kişilik uzman grup üzerinde 3 turlu?Delphi Tekniği? uygulanarak Türkiye-Kıbrıs deniz yetki alanlarının yönetimikonusunda Türkiye'nin karşılaşabileceği olası sorun alanları ve izleyebileceğistratejiler tespit edilmiştir. Tezin Üçüncü ve son bölümünde ise uygulamasonucu elde edilen bulgular derlenerek sonuç ve öneriler hazırlanmıştır.Araştırma sonucunda, kısa ve orta vadede söz konusu bölgede ciddisorun alanlarının Türkiye'nin karşısına çıkacağını göstermektedir Türkiye'ninsöz konusu deniz alanının yönetimi konusunda karşılaşabileceği 5 olası sorunvialanı ile bu olası sorun alanlarına yönelik uygulanabilecek 4 strateji alternatifitespit edilmiştir.Söz konusu olası sorun alanlarından; ?Kıbrıs ve Türkiye arasındakideniz yetki alanlarının sınırlarının belirlenmesi? konusu ağırlıklı olarak önplana çıkmıştır. Türkiye'nin deniz yetki alanlarının sınırlarının belirlemesineyönelik olarak acilen orta ve uzun vadeli bir politika belirlemesi ve bupolitikanın gerekirse uluslararası kamuoyuna deklare edilmesi gerekliliğiuzmanlarca belirtilmiştir.Uygulanabilecek strateji seçenekleri ise, Annan Planı dengeleritemelinde, Türkiye'nin inisiyatifinde ve ön etkin bir şekilde ikili ve çokluuluslararası girişimler çevresinde geliştirilmiştir.vii