Türkiye'de küreselleşme süreci ve korunan alanlar üzerine etkisi: Datça Bozburun özel çevre koruma bölgesi

Dünyada giderek mekânsal sınırların önemini kaybetmesiyle ekonomik, toplumsal, kültürel ve politik ağlar değişmektedir. Bunun sonucunda coğrafi mekâna ve yerleşik kurallara bağımlılık azaldığından ülkelerin bir bütün olarak hareket etmesi küreselleşme süreci olarak tanımlanmaktadır. Küreselleşme ile kaynakların aşırı ve dengesiz tüketimi, biyolojik çeşitliliğin azalması, çevre kirliliği ve iklim değişikliği gibi küresel insan eylemleri sonucu ortaya çıkan çevre sorunlarının çözümünün yine devletlerin ittifakı ve sivil toplum kuruluşlarının örgütlenmesi gibi küresel insan eylemleri ile sağlanabileceği anlaşılınca küresel düzeyde çevrenin korunması kaygısını taşıyan "ekolojik küreselleşme" süreci kapsamında birçok görüşme yapılmış ve sonucunda anlaşmalar imzalanmıştır. Türkiye de bu anlaşmaların birçoğunda taraf olmuştur. Coğrafi konumu itibariyle Akdeniz Havzası'nda yer alan Türkiye, Akdeniz Eylem Planı ve sonucunda imzalanan Barselona Sözleşmesi ile Akdeniz'de Özel Koruma Alanları Kurulmasına İlişkin Protokol'ün belirlediği kriterler doğrultusunda 1988 yılında Özel Çevre Koruma Bölgelerinin kurulması ve geliştirilmesi ile ilgili yasal çalışmaları başlatmıştır. Küresel koruma stratejilerinin Türkiye'de koruma politikalarına etkileri düşünüldüğünde Özel Çevre Koruma Bölgelerinin ilanı önemli bir adımdır. Ancak, bu alanlarda kısa vadeli çözüm getirecek faaliyet ya da projelerin yerine biyolojik çeşitliliğin ve sürdürülebilirliğin sağlandığı ve farklı aktörlerin etkin olduğu ortaklaşa faaliyetlerle çözümler üretilmesi gerekmektedir. Çalışma ile küresel koruma politikaları kapsamında Türkiye'deki Özel Çevre Koruma Bölgelerinin ilan süreçleri ve günümüzdeki durumlarının mevcut koruma yaklaşımı kapsamındaki konumu Datça Bozburun Özel Çevre Koruma Bölgesi örneği üzerinden planlama ve koruma politikaları ile incelenmiştir. Çalışma, Türkiye'nin küresel koruma politikaları kapsamındaki uygulamaları üzerine değerlendirmeler yapmaktadır. Bu değerlendirmeler sonucunda çalışma, mevcut durumun konuya yönelik sorunlarını ortaya koyması ve bu sorunlara çözüm önerileri sunması ile ekolojik küreselleşme konusunda literatüre katkıda bulunmaya çalışmaktadır.