Türkiye'de mimarlık ortamı ve mimarın eğitimi

Tez çalışması, bugün mimarlık ortamı ve eğitim stratejisi arasındaki ilişkide kopuşlar olduğu düşüncesinden hareketle, bu ilişkinin, mimarlığın fıtratında var olan dinamikleri kapsayan bir bütün içerisinde yeniden düşünülmesi gerekliliği üzerine vurgu yapar. Bu düşünce biçimi, bireyi yani mimarı önceleyen bir yaklaşımı gerektirir. Mimarlık eğitimi yerine mimarın eğitimi terimi, eğitimin öznesinin birey/mimar adayı olduğuna dair bir odak kayması yaratan eğitim strtejisini anlatmak için kullanılmaktadır. Bu tez kapsamında, bireyin ilişki kurduğu mimarlık ortamının belirleyicileri, dışsal dinamikler olarak görülen küresel ölçekte gelişen akreditasyon süreçleri ve mimarlık politikaları; içsel dinamikler olarak da toplumsal farkındalık ve gündelik yaşamın içindeki kendiliğindenlik olarak ele alınmıştır. Aslında dışsal ve içsel değişim olarak tariflenen dinamikler, üçüncü bir durumu anlamak için ayrıştırılmış; 'ara durumlar' olarak nitelendirilmiştir. Mimarın eğitimi düşüncesi de özellikle dinamiklerin kendisini değil, mimar ve ortam arasındaki ilişkiyi ara durumlar üzerinden anlamamızı sağlar. Çalışmanın amacı, mimarın eğitimi terimi ile mimarın formasyonunun, hayat boyu sürecek bir öğrenme stratejisi geliştirmek adına yeniden tanımlanmasına yöneliktir. Böylece ideal olan ile gerçeklik arasında ilişkisel düşünebilmeye olanak sağlayan ara durumların farkındalığı ile eğitim sorunsalının paradokslarını aşmak mümkün görünmektedir. Tez çalışması, Türkiye'de mimarlık ortamı ve mimarın eğitimi ilişkisini ara durumlar üzerinden anlamamız gerekliliği üzerine vurgu yapmaktadır. Bu bağlamda, niteliksel veri elde etmek için yapılan alan çalışmasında, mimarlık ortamı ile ilişki kurularak; öğrenciler, eğitmenler, mimarlık pratiği yapanlar, meslek odasında görev alan kişiler ile odak grup çalışmaları ve ucu açık/yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde, ortamın bileşenleri üzerine ilişkiler kurmayı tetikleyen sorular çerçevesinde elde edilen sözcüklerin, cümlelerin ve bunlar arasındaki ilişkilerin söylem analizi yöntemi ile yeniden yapılandırıldığı tematik çıkarımlara ulaşılmıştır. Bu çıkarımlar, tezin değerlendirme bölümünde, mimarlık politikalarının, elde edilen ara durum temalar ile ilişkilendirilebilecek potansiyeller taşıdığı üzerine vurgu yapmaktadır. Böylece, mimarlık politikalarının metodolojik olma, direktifler önerme yerine, esneklik ilkesine uygun bir yapıda koşullara göre değişen stratejiler ve taktikler üretme yollarına kapı aralayan bir yapıda ele alınabileceği düşünülmektedir. Mimarlık politikalarının içinde eğitimin yer alması ile ortam ve eğitim arasındaki ilişkiyi irdeleyen olası ara durumlar önerilmiş ve mimarın eğitimi konusunda ara durumları önceleyen farklı bir eğitim stratejisinin önemi vurgulanmıştır.