Türkiye'de Motorlu Taşıtlar Vergisinin mali güç ilkesi ve çevreye duyarlı vergileme açısından değerlendirilmesi

Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu m. 5 ve 6 hükümlerinde yer alan motorlu taşıtların vergilendirilmesinde esas alınan kriterlerin, Anayasa m. 73 hükmünde yer alan mali güç ilkesine uygunluğu, servet unsurunu tam olarak kavrayıp kavramadığı ve bu kriterlerin Anayasa m. 56 gereği çevresel amaçlara uygun olup olmadığı çalışmamızın esas konusunu oluşturmaktadır. Mali güç ilkesinin, servet vergilerinin esasları ve çevre vergilerine ilişkin açıklamalar yapılarak daha sonra motorlu taşıtların vergilendirilmesinde uygulanan I, II ve IV sayılı tarifelerde yer alan vergilendirme kriterlerinin her birinin, mali güç ilkesine uygun olup olmadığı, serveti tam olarak kavrayıp kavramadığı ve bu verginin çevreye duyarlı vergileme açısından çevre vergisi olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği incelenmiştir. Vergilerin mali olmayan amaçlarla kullanılmasının yaygınlaşmasına paralel olarak motorlu taşıtların vergilendirilmesinde çevreye duyarlılığın gözetilmesi yönünde literatürde birtakım öneriler sunulmuştur. Türkiye için motorlu taşıtlar vergisi uygulamasının çevresel duyarlılıklar göz önüne alınarak uygulanması aynı zamanda anayasal bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu kapsamda literatürde getirilen öneriler sadece çevreye duyarlı vergileme açısından değil aynı zamanda mali güç ilkesine uygun olup olmadığı yönünden de değerlendirilmelidir. Zira motorlu taşıtlar vergisi uygulamasında her iki anayasal zorunluluğa da riayet edilmesi gerekmektedir. Çalışmamız sonucunda tarifelerde yer alan vergilendirme kriterlerinin tümü için aynı sonuçlara ulaşılmamış olup, bazı kriterlerin mali güç ilkesine uygun olmadığı, bazı kriterlerin uygulamasında çevresel duyarlılıkların gözetilmediği görülmüştür.