Türkiye'nin 2011 sonrası Suriye yönelik askeri harekatlar ve Türkiye-ABD ilişkilerine etkisi

Bu tez çalışması, Türkiye'nin 2011 sonrası Suriye'ye yönelik sınır ötesi güvenlik politikalarını ve bu politikaların Türkiye–ABD ilişkilerine etkilerini kapsamlı bir biçimde analiz etmektedir. Araştırma, 2011–2020 yılları arasında gerçekleştirilen Şah Fırat, Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı, Barış Pınarı ve Bahar Kalkanı harekâtlarını kronolojik bir çerçevede ele alarak, operasyonların gerekçelerini, stratejik hedeflerini ve diplomatik yansımalarını incelemektedir. Çalışmada, Türkiye'nin güvenlik merkezli politikalarının sınır bölgelerinde oluşturduğu dönüşüm ve bu süreçte ABD'nin tepkileri sistematik bir şekilde değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, ABD'nin operasyonlara yönelik tutumu, diplomatik açıklamalar, resmi belgeler, TBMM tutanakları, uluslararası raporlar, düşünce kuruluşu analizleri ve medya içerikleri üzerinden ayrıntılı olarak incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma yaklaşımı temel alınarak yürütülmüştür. Veri toplama yöntemi olarak doküman analizi, analiz tekniği olarak ise nitel içerik analizi kullanılmıştır. Veriler, teorik çerçevede belirlenen temalar doğrultusunda kodlanarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın kuramsal temeli, Realizm/Neorealizm, Kopenhag Okulu'nun Güvenlikleştirme Teorisi ve Kurumsalcılık yaklaşımlarına dayandırılmıştır. Bu teoriler aracılığıyla Türkiye'nin Suriye politikası hem güç ve güvenlik arayışları, hem söylemsel tehdit inşaları, hem de kurumsal mekanizmalar üzerinden bütüncül bir biçimde analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye'nin sınır ötesi operasyonlarının sınır güvenliğinde kısmi bir iyileşme sağladığını, ancak ABD'nin PYD/YPG'ye verdiği askeri ve siyasi desteğin müttefiklik ilişkilerinde ciddi bir güven bunalımı yarattığını göstermektedir. Türkiye–ABD ilişkilerinde ortaya çıkan müttefiklik krizi, NATO mekanizmalarının işlevselliğinin sınırlı kaldığını da ortaya koymuştur. Bu çalışma, literatürdeki mevcut parçalı ve tek boyutlu analizleri aşarak, operasyonlar düzeyinde çok katmanlı ve kronolojik bir değerlendirme sunmakta; böylece hem akademik literatüre hem de politika yapıcılar için pratik bilgi üretimine katkı sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Sınır Ötesi Harekât, Güvenlik Politikası, Realizm, Güvenlikleştirme, Kurumsalcılık