Türkiye`nin AB`ye üyelik sürecinde ekonomik ve siyasi kriterlerin yerine getirilmesindeki performansı: Karşılaştırmalı bir analiz

TÜRK YE'N N AB'YE ÜYEL K SÜREC NDE EKONOM K VE S YASÎKR TERLER N YER NE GET R LMES NDEK PERFORMANSI:KARŞILAŞTIRMALI B R ANAL ZLeman ERDALÖZETAvrupa Birliği, Batı Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nın sosyal ve ekonomik yıkıcıetkisinden kurtulup yeni bir yapılanmaya gitmek ve böyle bir felaketi tekrar yaşamamak içinoluşturulmuş, ekonomik ve siyasû boyutu olan bir entegrasyon projesidir. AB'nin Avrupa'dagenişleme süreciyle ülkelerarası işbirliği ve bölgesel bağımlılığı artırıcı siyasû ve ekonomikpolitikalarının, kıtanın demokratikleşmesine katkıda bulunduğu bilinmektedir.Bu çalışmada, Türkiye'nin adaylık sürecini ilgilendiren, AB'nin genişleme boyutunaele alınmıştır. AB'nin oluşumu, gelişmesine yön veren antlaşmalar ve Türkiye-AB ilişkisineana hatlarıyla değinildikten sonra, beşinci ve sonraki genişlemelerde uygulanacak olanKopenhag Kriterleri temel alınarak, eski üye Yunanistan, yeni üye Polonya ve aday ülkeTürkiye'nin, bu kriterlere uyum performansları karşılaştırılarak, analiz edilmiştir. AB'ninTürkiye ile benzer siyasû ve ekonomik göstergelere sahip adayları kabul ederken, Türkiye'yihem aday ülke olarak vazgeçilmez kılan, hem de üye ülke olarak kabul etmede bazınedenlerle dışarıda tutmaya çalışan tavrının gerekçelerini araştırmak, çalışmanın diğer biramacıdır.Üye olduğu dönemde, içinde bulunduğu siyasû ve ekonomik istikrarsızlık ortamınarağmen, Avrupa'ya tarihû, kültürel ve coğrafû yakınlığı ve AT/AB'nin destekleyici tutumusayesinde Yunanistan üye olmuştur. Yine eski bir komünist ülke olan Polonya, AB ilekültürel ve dinû bağları ve sosyal ve coğrafi yakınlığını en iyi şekilde kullanarak ve AB'nin depozitif yaklaşımıyla üye olarak kabul edilmiştir. Aynı şartlarda üyeliğe başvuran Türkiye'ninaday ülke statüsüyle bekliyor olması, AB'nin Türkiye'ye eşit muamelede bulunmadığınıgöstermektedir.AB'ne girmek, Türkiye için her zaman modernleşme ve kalkınma ile eş anlamagelmiştir. Sahip olduğu coğrafi ve ekonomik avantajlarla, Türkiye'nin de AB'ye katkısağlayacağı düşünülmektedir. Son yıllarda yapılan reformlarla, istenen kriterlerin çoğunuyerine getirmiş olan Türkiye'nin yakın gelecekte AB'ye girmesi beklenmektedir.