Türkiye'nin cari işlemler açığının sürdürülebilirliği

Dünya ekonomilerinde özellikle 1980 ve 1990'ların sonlarında yasanan krizlerin nedeni olarak kriz yasayan ülkelerde var olan dıs dengesizlik dolayısıyla verilen yüksek cari açıklar gösterilmisti. Geçmis dönemde savunulan cari dengeye ulasma biçimleri yüksek hacimli sermaye hareketleri nedeniyle geçerliligini yitirmistir. Bu dönemden sonra modern bir yaklasım olan dönemlerarası tüketim yaklasımı popüler hale gelmistir. Buna göre cari açık veren ülke dönemlerarası bütçe kısıtını tatmin edebiliyorsa bu durumda cari islemler açıgı sürdürülebilir olmaktadır. Türkiye ekonomisi de 1994 ve 2001 yıllarındaki krizlerde yüksek sermaye çıkısları yasamıs ve cari açıgını bu dönemlerde sürdüremez hale gelmistir. 2001 yılından sonraki dönemlerde Türkiye'de rekor düzeyde cari islemler açıkları gerçeklesmistir. Bu da geçmis dönem cari açıkların sürdürülebilirliginin sorgulanmasına neden olmaktadır. Bu çalısmanın amacı, Türkiye'nin cari açık sürdürülebilirligini esbütünlesme yöntemiyle analiz etmektir. Bu amaçla Hakkio ve Rush'ın (1991) olusturdugu ve Husted'ın (1992) cari açık sürdürülebilirligi için gelistirdigi model kullanılmıstır. Söz konusu modele göre eger modelde yer alan X ve MM degiskenleri arasında esbütünlesik iliski varlıgı, cari islemler açıgının sürdürülebilirligi için yeterli olmaktadır. Böylece ülke bütçe kısıtını tatmin ederek cari açıgını sürdürebilmektedir. Çalısmada 1987 ile 2006 yılları arasındaki çeyrek yıllık veriler kullanılmıstır. Çalısmada elde edilen bulgular, Türkiye'nin geçmis dönemde verdigi cari açıklarının güçlü formda sürdürülebilir oldugunu göstermektedir. Modelde Türkiye'deki kriz yıllarının etkisi ortadan kaldırılmıstır ve modelin istikrarlılık test sonucu da yapısal kırılmaların uzun dönem için elde edilen tahminleri etkilemedigi görülmüstür. Bu da Türkiye'nin dönemlerarası bütçe kısıtını tatmin ettigini ve gelecek dönemde elde edilecek gelirlerin cari açıkları kapatmada yeterli olacagını göstermektedir. Anahtar Kelimeler; 1) Cari Açık, 2) Türkiye Ekonomisi, 3) Dönemlerarası Yaklasım, 4) Johansen Esbütünlesme Testi, 5) Zivot-Andrews Birim Kök Testi