Türkiye'nin gelişme sürecinde teknoloji politikaları: Teknoparklar

Üniversite-sanayi işbirliği sonucunda ortaya çıkan, kendine-özgü (sui-generis) bir yapı olarak adlandırılan teknoparkların önemi her geçen gün artmaktadır. Küreselleşmenin de etkisi ile sayıları hızla artan bu yapıların konumlandığı ülkelere katma değer sağladığı yadsınamaz bir gerçektir. Teknoparkları tanımak, gelişme süreçlerini değerlendirmek ve gerek Türkiye gerekse de dünyadaki teknopark uygulamaları hakkında bilgi sahibi olmak girişimciliğin ve ileri düzeyde teknoloji üretiminin arttırılması noktasında zorunlu hale gelmiştir. Bu tezin amacı, bilim ve teknoloji politikaları ışığında şekillenen teknoparkların gelişim sürecini incelemek, ülkemiz açısından önemiyle ilgili bir değerlendirme yapmak ve son olarak Hacettepe Teknokent örneği üzerinden akademisyenler ve yöneticiler ile yarı yapılandırılmış bir mülakat gerçekleştirilerek teknopark konusunda gelinen noktanın neresi olduğunun anlaşılmasını sağlamaktır. Bilim ve teknolojinin ne olduğu, politika belgelerinin uygulanabilirlik sürecinde teknoparkların nasıl şekillendiği bu çalışmanın temel çıkış noktasını oluşturmaktadır. Çalışmanın ilk iki bölümünde, bilim ve teknolojinin tanımı yapılarak, Kalkınma Planları, Vizyon 2023 Stratejisi gibi politika belgelerinde bilim ve teknoloji politikalarının nasıl şekillendiği ifade edilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde; teknopark ile ilgili temel kavramlar ve tanımlamalar üzerinde durulmuş ve kuruluş aşamasından başlanarak teknoparkların ülkemiz açısından yeri ve önemi tartışılmıştır. Devamında ise, örnek olarak seçilen 8 adet (ODTÜ, Bilkent Cyberpark, Hacettepe, Erciyes, Çukurova, Edirne, Ata ve Cumhuriyet TGB) teknopark ile ilgili rakamsal bilgiler verilip yorumlanmıştır. Çalışmanın son bölümü olan dördüncü bölümde ise, Hacettepe Teknokenti yönetici kadrosu, danışmanlık faaliyeti yürüten akademisyenler ve akademik girişimciler ile yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Mülakatlar sonucunda, Teknokent'te gerçekleştirilen üniversite sanayi işbirliğinin istenilen düzeyde olmadığı, kuluçka firmaları ile sanayi sektöründeki öncü şirketlerin sıklıkla bir araya getirilmesi gerektiği, projeler sonucu elde edilen çıktıların prototip aşamasından sonra seri üretim sürecinde de bazı muafiyetlere tabi tutulması gerektiği vb. hususlarına ilişkin veriler elde edilmiştir. Görüşmecilere daha nitelikli çalışma ortamı sağlanabilmesi ve Hacettepe Teknokenti'nin uluslararası düzeyde bir ivme kazanabilmesi içinse çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Sonuç kısmında, genel bir değerlendirme yapılmış ve çözüm önerileri geliştirilmiştir.