The impacts of Turkey`s responses to proliferation threats in the Middle East on its integration with Europe

ÖZET TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU'DAKİ KİTLE İMHA SİLAHLARI TEHDİTİNE VERDİĞİ KARŞILIĞIN AVRUPA İLE ENTEGRASYONUNA ETKİLERİ Udum, Şebnem Master, Uluslararası İlişkiler Bölümü Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Mustafa Kibaroğlu 1999 Helsinki Zirvesi'yle Avrupa Birliği'ne (AB) aday gösterildikten sonra Türkiye'nin AB ile ilişkileri yeni bir boyut kazanmıştır. Katılım müzakerelerine bir an önce başlamak isteyen Türkiye, AB'ye üyelik kriterlerini yerine getirmelidir, ancak Soğuk Savaş sonrası yeni ortaya çıkan güvenlik tehditleri bu süreçte önemli engeller oluşturacak gibi görünmektedir. Türkiye Orta Doğu'dan kaynaklanan kitle imha silahlarının ve bunların fırlatma vasıtalarının yayılması tehditiyle karşı karşıyadır. Bu tehdite direk karşılık olarak Türkiye ilk etapta füze savunma sistemleri içine dahil olmayı düşünmüş ve kendi yeteneklerini gelişmiştir. Uzmanlar bu iki sürecin birbirine ters yönde ilerleyeceğini ve bir ikilem yaratacağım öngörmektedirler. Bu tez bu ikilemden bir çıkış yolu bulmayı amaçlamaktadır. Böylece Türkiye AB'ye entegrasyonu gerçekleştirirken aynı zamanda kendi güvenlik çıkarlarını da göz önünde bulundurmuş olacaktır. Bu amaca hizmet etmek için, bu tez, Türkiye'nin tüm dış ve güvenlik politikasını belirleyen kurumlarım ve ilgili birimlerini kapsayan milli bir kitle imha silahlarının yayılmasının önlenmesi stratejisi önermektedir. Temel argüman, yerinde stratejik politik kararların Türkiye'nin güvenlik politikası ve AB ile ilişkilerinde yaşayabileceği ikilemden çıkmasını sağlayacak bir yol olacağıdır. Anahtar kelimeler Kitle imha silahlan, Türkiye, Avrupa Birliği, Orta Doğu. iv