Türkiye'de para arzının içselliği: Ekonometrik bir uygulama

Para talebi ile ilgili hakim teoride para arzı dışsal bir değişken olarak ele alınmaktadır. Ancak finansal yenilikler ve uygulanan para politikaları para arzının içselleşmesine neden olmaktadır. Post Keynesyen teori, para arzı ile ilgili alternatif görüşleri ile Ortodoks ve Neo Klasik görüşe ciddi bir alternatif oluşturmaktadır.Son yıllarda Post Keynesyen teoriyle ilgili yapılan çalışmalar hız kazanmış ve modern ekonomilerde paranın karmaşık yapısını tekrar düşünme konusunda itici güç olmuştur. Post Keynesyen teori uyumcu ve yapısalcı içsellik yaklaşımı olarak ikiye ayrılmıştır. Uyumcu içsel para arzı görüşü taraftarlarına göre kredi para arzı içsel olarak firmaların çalışma sermayesi ihtiyaçlarındaki artış sonucunda ortaya çıkar. Dolayısıyla bankaların varlık ve yükümlülükleri, para yaratma sürecini tanımlamada kullanılmaktadır. Uyumcu iktisatçılar, kredi paranın varlığının, modern parasal teorinin yapısını ve işleyişini nasıl değiştirdiğiyle ilgilenmektedirler.Yapısalcı içsel para arzı görüşü ise para arzının içselleşme sürecinde rol oynayan finansal kırılganlıklar, merkez bankalarının ekonomideki rolü, finansal yenilikler, bilişim ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler ve finansal küreselleşme gibi faktörleri ele alarak para arzının içselliği yaklaşımına farklı bir boyut kazandırmıştır.Yapısalcılarla uyumcular arasındaki tartışma hem teorik hem de politik nedenlerle önemlidir. Post Keynesyenler için içsel para arzı görüşü, merkez bankasının rolünü, diğer finansal kuruluşları ve finansal yeniliklerin teorik olarak ortaya konulabilmesi nedeniyle daha da önem kazanmıştır.Bu çalışmada para arzının içselliği konusu teorik olarak ele alınmış, Türkiye'de 1980 öncesi ve sonrası finansal piyasalardaki gelişmeler incelendikten sonra, Türkiye'de kredilerden mevduatlara doğru nedensellik ilişkisi araştırılmıştır.