Türkiye'de para politikasının etkisinin incelenmesi: Stokastik oynaklığa sahip TVP-VAR Modeli

Bu çalışmanın amacı, 1994-2020 yılları arasında Türkiye'de uygulanan para politikalarının ekonomi üzerindeki etkilerinin zamanla nasıl değiştiğini araştırmaktır. Türkiye birçok yapısal değişimi ve kriz dönemlerini içeren bir ekonomiye sahiptir. Aynı zamanda ülkenin hem finansal hem de ekonomik istikrarı özellikle döviz kurundaki belirsizliklerden önemli ölçüde etkilenmiştir. Dolayısı ile para politikası uygulamalarının ekonomiye etkisinin zaman içindeki değişimini ekonomideki belirsizlikleri de dikkate alarak görebilmek için stokastik oynaklığa sahip zamanla değişen parametreli vektör otoregresif (TVP-VAR-SV) modelden yararlanılmıştır. Para politikasının etkileri belirlenirken uygun bir ölçü olarak kısa vadeli faiz oranlarından uzun vadeli faiz oranları çıkartılarak elde edilen spread değişkeni kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, spread değişkeninde meydana gelen pozitif bir şok karşısında (sıkı bir para politikası önlemi anlamına gelen) enflasyon ile ekonomik aktivite ve kredi hacmindeki değişimin azaldığı, yerel para biriminin değerlendiği görülmüştür. Ayrıca, para politikası şokuna verilen tepkilerin zaman içerisinde değişim gösterdiği tespit edilmiştir. Özellikle 2017 yılından sonra spread değişkeninde meydana gelen pozitif şoka karşılık verilen tepkilerin mutlak değerce arttığı belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle, 2017 yılından sonra uygulanan para politikalarının ekonomi üzerindeki etkilerinin artığı gözlenmiştir.