Türkiye'de rüzgâr enerjisi

Kalkınmanın temel girdisi olan enerji, dün olduğu kadar bugünde bütün üretim sistemleri için vazgeçilmez bir unsurdur. Sanayi Devrimiyle birlikte enerji talep ve türlerine olan ilgi kırılma yaşamış; modern yaşamımızı da etkileyen bir sistem ortaya çıkmıştır. Teknolojik gelişme ile yaşanan üretim imkânı ve nüfus artışı, önlenemez bir enerji talebi ortaya çıkarmıştır. Sanayi Devrimi sonrası dönemin şartlarına bağlı olarak kömür tüketimi artış göstermiştir. İki yüzyıl kömür egemenliği sürdükten sonra 19. yy'de petrolün ticari olarak kullanımı artmıştır. Yaşanan artışta ulaşım araçlarının, sanayi üretiminin ve teknolojik gelişmenin önemi büyüktür. Fakat kömürün aksine petrol rezervlerinin dünya üzerinde dengesiz dağılışı; siyasi ve ekonomik krizlerin çıkmasına ve çevresel kaygıların artmasına neden olmuştur. Bu durum hidrolik güç, doğalgaz ve nükleer enerjinin 20. yy.'nin ikinci yarısında önemini arttırarak, ülkelerin enerji taleplerinde paylarını yükseltmelerine neden olmuştur. Uzun dönem enerji tüketiminde önemli paya sahip fosil kaynakların rezervlerinin tükeneceğinden, çevresel etkilerinden, siyasi ve ekonomik risklere neden olduklarından; devletlerin son dönemde yenilenebilir kaynaklara ilgileri artmaktadır. CO₂ salınımın az, doğada sınırsız olarak bulunmaları, düşen maliyetler ve istihdam gibi olumlu yönleri rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, dalga gibi yenilenebilir kaynaklara ilgiyi her geçen gün arttırmaktadır. Bu kaynaklar gelişmişlik seviyesi ne olursa olsun tüm ülkelere alternatif oluşturmaktadır. Sanayi üretimi ve sosyal hayat için vazgeçilmez olan enerji; gelişmekte olan ekonomilerde artan oranlarda talep edilmektedir. Gelişmekte olan bir ülke konumundaki Türkiye ise, artan enerji ihtiyacını yüksek oranlarda ithal kaynaklarla sağlaması nedeniyle cari açık, fiyat kararsızlığı, tedarik sorunu gibi çeşitli problemlerle karşı karşıya kalmaktadır. Bu nedenle yapılan yasal düzenleme ve teşviklerle sahip olduğu yenilenebilir kaynakları devreye alarak ülkenin gelişimi amaçlanmıştır. Geçmişten beri insanların sulama, tahıl ürünleri öğütme veya yelkenli gemilerle ulaşımda kullanılan rüzgâr, günümüz teknolojisi sayesinde elektrik enerjisi ihtiyacını karşılamada kullanılmaktadır. Yapılan hassas ölçümler, geliştirilen aletler ve düşen maliyetler neticesinde rüzgâr enerjisi son dönem en çok tercih edilen ve yaygınlaşan yenilenebilir kaynaklardan biri durumundadır. Bulunduğu matematik konum, sahip olduğu yer şekilleri ve üç tarafının denizlerle çevrili olması sayesinde Türkiye önemli oranda rüzgâr enerjisi potansiyeline sahiptir.2018 yılı itibariyle 88 GW elektrik enerjisi kurulu gücü bulunan ülkemiz, kara ve deniz üstü olarak toplam 48 GW rüzgâr enerji kapasitesine sahiptir. Bu miktar sahip olunan rüzgâr potansiyelinin boyutunun önemini göstermektedir. Özellikle ithal enerji kaynaklarına yaklaşık %75 oranında bağımlı bir ülke için kullanılması ve geliştirilmesi gereken bir kaynak konumundadır. Rüzgâr gücünün Türkiye'deki potansiyeli ile ülkemizin enerji bağımlılığının birlikte ele alındığı çalışmada, rüzgâr gücünün artarak devam eden enerji tüketiminde sağlayacağı faydalar ortaya konmaya çalışılacaktır. Sadece Türkiye sınırlaması olmaksızın, dünya enerji talep ve arz durumun ve gelecek tahminlerinin incelendiği çalışma, bugün ve yarın yapılacak tercihlerin önemine değinecektir. Bunun için resmi kurumlarının, konuyla ilgili bağımsız kuruluşların raporları, istatistikleri, değerlendirmeleri ve araştırmaları analiz edilmiş; konunun uzmanları tarafından yazılan makale ve incelemeler değerlendirilmiş, uluslararası kuruluşların da rapor, makale, istatistik ve gelecek tahminleri incelenerek dünya ve Türkiye'nin önündeki enerji sorununun çözümü açısından rüzgârın sağlayacağı fayda ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışma altı bölümden oluşmakta olup; birinci bölümde rüzgârın doğası incelecek, ikinci bölümde rüzgârdan nasıl enerji üretiminin gerçekleştirildiği açıklanacaktır. Üçüncü bölümde ise; Türkiye ve dünyada fosil ve yenilenebilir enerji kaynaklarının genel değerlendirilmesi yapılacaktır. Dördüncü bölümde; Türkiye elektrik enerjisi gelişimi açıklanacaktır. Beşinci bölümde ise; rüzgâr enerjisinin Türkiye'deki varlığının kaynağını ve avantajlarından bahsedilecektir. Son bölüm olarak altıncı bölümde ise İstanbul ilinde bulunan örnek bir rüzgâr enerji santralinin değerlendirilmesi yapılarak uygulamada rüzgâr potansiyeli ve enerji üretimi açıklanmaya çalışılacaktır. Anahtar Kelime: Yenilenebilir Enerji, Enerji Arzı, Fosil Enerji, Sera Gazı, Küresel Isınma