Türkiye'de sağlık hizmetleri kullanımının belirleyenleri: Bir mikro veri analizi

Günümüzde sağlık harcamaları ülkelerin bütçesinde önemli bir yük oluşturmaktadır. Bu nedenle söz konusu hizmetlerin yaygın, düşük maliyet ve önleyici yöntemlerle birlikte sunulması birçok ülkenin hedeflerinin arasındadır. Bu problem, ekonomik yönüyle ele alındığında mikroekonomi çerçevesinde bir talep problemidir. Sağlık ekonomisi literatüründe sağlık hizmetleri kullanımını analiz eden detaylı çalışmalar yapılmıştır. Türkiye'de ise sağlık hizmetleri talebi üzerinde çok az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu probleme yönelik politika önermeleri yapmak için bu tez çalışmasında sağlık hizmetleri kullanımını etkileyen faktörler TÜİK' ten elde edilen 2008, 2010, 2012 ve 2014 yıllarına ait '' Sağlık Araştırması'' anketleri ile araştırılmaktadır. İlgili çalışma Andersen'in Davranışsal Modeli (1968) çerçevesinde bireylerin sağlık hizmetleri talebini (birinci basamak, ayakta ve yatakta tedavi hizmetleri ve diş hizmetleri) Logit ve Negatif Binomial modelleri ile tahmin etmektedir. Elde edilen bulgular, ihtiyaç faktörünün sağlık hizmetleri kullanımını etkileyen en önemli değişken olduğunu göstermektedir. Diğer yandan, kolaylaştırıcı ve eğilim faktörleri sırasıyla ikinci ve üçüncü derecede sağlık hizmetleri talebini etkileyen faktörlerdir. Ayrıca sonuçlara göre, bireylerde sağlık hizmeti kullanım olasılığı, yaş, cinsiyet, medeni durum, ikamet bölgesi, eğitim düzeyi, sağlık sigortası durumu, çalışma durumu, gelir düzeyi, sağlık durumu ve fiziksel rahatsızlık oranı faktörlerine göre değişmektedir. Anahtar Sözcükler Sağlık ekonomisi, Sağlık hizmetleri talebi, Logit model, Negatif Binomial model, Davranışsal model.