Türkiye'de sağlık okuryazarlığı ve sağlık harcamaları ilişkisinin değerlendirilmesi

Sağlık okuryazarlığı, bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini ve kullanımını etkileyen bir faktördür. Sağlık harcamaları ise, sağlık hizmetlerinin finansmanında önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle, sağlık okuryazarlığı ve sağlık harcamaları arasındaki ilişki, sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından önemlidir. Sağlık okuryazarlığı, bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini ve kullanımını etkileyen bir faktördür. Sağlık okuryazarlığı düzeyi yüksek olan bireyler, sağlık hizmetlerine daha fazla erişim sağlarlar ve sağlık hizmetlerini daha etkin bir şekilde kullanırlar. Sağlık okuryazarlığı düzeyi düşük olan bireyler ise, sağlık hizmetlerine erişimde zorluklar yaşayabilirler ve sağlık hizmetlerini etkin bir şekilde kullanamayabilirler. Sağlık okuryazarlığı, bir hastaya tıbbi bir bilgi vermek istendiğinde, bireyin bu bilgiyi anlayıp, yorumlaması ve buna uygun davranış göstermesidir. Türkiye'de yapılan bazı araştırmalarda, sağlık okuryazarlığı düzeyi düşük olan bireylerin sağlık hizmetlerine daha az başvurdukları ve sağlık harcamalarının daha düşük olduğu tespit edilmiştir . Bu durum, sağlık okuryazarlığı düzeyi düşük olan bireylerin sağlık hizmetlerine erişimlerinin kısıtlanmasına ve sağlık sorunlarının daha ileri aşamalarda teşhis edilmesine neden olabilir. Türkiye'de yapılan bir diğer araştırmada ise, sağlık okuryazarlığı düzeyi düşük olan bireylerin, sağlık hizmetlerine daha az başvurmalarına rağmen, sağlık hizmetleri için daha fazla harcama yaptıkları tespit edilmiştir . Bu durum, sağlık okuryazarlığı düzeyi düşük olan bireylerin, sağlık hizmetlerine başvurmadan önce, sağlık sorunlarının daha ileri aşamalara gelmesine neden olabilecek yanlış tedavilere başvurduklarını göstermektedir. Literatürde bu ve benzeri çalışmaların sonuçları değerlendirildiğinde, sağlık okur yazarlığı yeterli düzeye ulaşmadığında, ülkemizde ve dünyada sağlık harcamalarının artış göstereceği, artan sağlık harcamalarıyla beraber kamu ekonomisinin yükünün artacağı düşünülmektedir. Bu nedenle çalışmanın amacı "Sağlık Okur yazarlığı ve Sağlık Harcamalarının İlişkisinin" değerlendirilmesidir. Ülkelerin kamu harcamalarının göstergelerine bakıldığında sağlık alanındaki harcamaların artış göstermesi bir gösterge olup, sosyal güvenlik kurumlarının bütçelerinde açıklar vermesi bu alanda gerekli tedbirlerin alınmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Yetersiz sağlık okuryazarlığı gerekli tedavi ve koruyucu sağlık hizmetlerinin etkinliğinin düşmesine neden olmaktadır. Ayrıca, normalin üstünde sağlık harcamaları ile ülke ve global ekonomiye ve ayrıca kişisel sağlık problemlerine yol açmaktadır. Bu çalışmada sağlık sistemleri, sağlık politikaları ve sağlık okuryazarlığı ölçme değerlendirme testleri ışığında sağlık harcamaları ile olan ilişkisi incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda yetersiz sağlık okur yazarlığının ülkelerin ekonomisi için olumsuz sonuçlar doğurduğu, dolaylı veya direkt olarak maliyetlere neden olduğu değerlendirilmektedir. Sağlık hizmetlerinde ve sağlık ekonomisinde etkinliğin artması için. sağlık okuryazarlığı düzeyinin arttırılması için öneriler ortaya konulmuştur.