Türkiye'de sakatların çalışma hayatındaki sorunları

172 ÖZET Trafik ve İş kazaları, hastalıklar, savaşlar, depremler veya doğuştan meydana gelen çeşitli faktörlere bağlı olarak çeşitli sakatlıklar ortaya çıkmıştır. Sakatlığın tamamen önlenmesinin mümkün olmayışı nedeniyle toplumda her zaman var olabilecek sakatların normal bir hayat sürmelerini sağlayacak düzenlemelere ve çalışmalara her zaman ihtiyaç duyulmaktadır. Diğer ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de sakatlar bir çok sorunlarla karşılaşmaktadır. Bu sorunların en önemlisi istihdam sorunudur. Çünkü başka insanlara yük olmadan geçinmelerini sağlayabilecek, bir gelire sahip olmaları, kendilerine güven duymaları; üreten ürettikleri ile topluma katkı sağlayan bireyler olarak toplumca kabul edilmeleri ve toplumun sakata karşı değer yargılarının değişmesi sakatların işe yerleştirilmesi ile mümkündür. Ülkemizin en büyük sorunu olan işsizlik, sakatları içinde bulundukları koşullar nedeni ile daha büyük ölçüde etkilemektedir. Ülkemizde ki yasal çerçeve sakat kişilerin gerek kamu gerekse özel sektörde belirli oranda sakat kontenjanından yararlanmaları konusunda çeşitli hükümler getirerek sakatların istihdama katılmalarını sağlamayı amaçlamıştır. Yapılan araştırma bir inceleme araştırmasıdır. Amaç, sakatların istihdamları ile ilgili sorunları belirlemek ve bazı öneriler getirmektir. Bunun için öncelikle konu ile ilgili mevzuat ve yazılı kaynaklar incelenmiştir. Uygulamaya dönük sorunların tespiti için bir anket çalışması yapılmıştır.173 Araştırmanın ilk bölümünde sakatlık kavramı üzerinde durularak; ilgili yasa ve kuruluşlar açısından tanımı yapılmıştır. Ayrıca sakatlık türleri ve nedenleri açıklanmıştır. Daha sonraki bölümde, sakatların çalışma hayatına ilişkin sorunlarını belirlemeye yönelik olarak; sakatların istihdam edilme nedenleri, istihdam şekilleri, istihdamlarındaki yasal durum, karşılaşılan problemler, gelişmiş diğer bazı ülkelerdeki uygulamalar ile sosyal güvenlik ve mesleki rehabilitasyonları hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde, saha araştırmasının nasıl yapıldığı, araştırmanın evreni ve veri toplama tekniği açıklanmıştır. Bu bölümde ayrıca araştırma bulguları maddeler halinde sıralanmış, çeşitli tablolar düzenlenerek yorumlanmıştır. Son bölümde, araştırma bulguları ve ortaya çıkan sorunların genel değerlendirmesi yapılarak, çeşitli çözüm önerileri getirilmiştir.