Türkiye'de sermaye piyasalarının gelişmesinde vergilendirmenin rolü ve önemi

ÖZET Bir ülkenin gelişmesi için tasarrufların artması ve bunların reel yatırımlarda kullanılması gerekmektedir. Yatırımların gerçekleşebilmesi ise tasarruflara bağlıdır. Bununla birlikte, tasarrufların artması ve yatırımlarda kullanılması için de etkin ve fonksiyonel sermaye piyasalarına ihtiyaç vardır. Bilindiği gibi sermaye piyasaları uzun vadeli fonların karşılaştığı piyasalardır. Dolayısıyla işlevsel ve derinliğe sahip bir sermaye piyasası, yatırımcılara fon sağlama ve yatırımlarının artmasında önemli bir role sahiptir. Küreselleşmeyle birlikte artan uluslararası sermaye hareketlerinin vergilendirilmesi uluslararası gündemde oldukça tartışılan bir konu olmuştur. Kısa vadeli ve spekülatif amaçlı para giriş ve çıkışları dünyanın bir çok ülkesinde kriz yaşanmasına yol açmıştır. Bu bağlamda ortaya atılan menkul kıymet işlem vergisi, spekülatif işlemlerin azaltılmasında bir önlem olarak düşünülmüştür. Ancak, bu verginin başarılı olabilmesi için bütün dünyada uygulanması gerekliliği ve ülkelerin de vergilendirme yetkileri açısından bu durumu uygun görmemeleri, bu verginin uygulamasını sınırlı tutmuştur. Ülkemizde sermaye piyasaları özellikle 1980'den sonra gelişmeye başlamış, Sermaye Piyasası Kanunun kabulü ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının kurulup çalışmaya başlaması ile bu gelişme ivme kazanmıştır. Ancak sermaye piyasalarımız henüz arzulanan fonksiyonu görecek seviyeye ulaşamamıştır. Bu eksikliği gidermek için kullanılacak teşvik politikalardan biri de vergi politikalarıdır. Bununla birlikte ülkemizde kamu borç yükünün yüksekliği vergi politikalarının etkinliğini azaltmaktadır. Dolayısıyla bir teşvik aracı olarak vergi politikalarının etkinliği bu sorunun çözümü ile artacaktır.