Türkiye sermaye piyasasında tasarruf araçlarının vergilendirilmesi ve analizi

Gelişmiş ekonomilerin tümünde sermaye piyasaları ekonomiye büyük katkılarda bulunmaktadır. Sermaye piyasası araçları sayesinde tasarruf sahiplerinin birikimleri ekonomide kaynak ihtiyacı olan alanlara aktarılmakta, tasarruf sahipleri de sahip oldukları tasarruf araçları sayesinde gelir elde etmektedirler. Sermaye piyasalarında tasarruf araçlarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi, vergilendirmede en hassas konulardan biridir. Bir yandan, temel vergileme ilkelerine göre vergilemesi gereken bir gelir unsuru bulunurken, diğer yandan vergilendirme sonucunda sermayenin yurtdışına kayma riski bulunmaktadır. Bu nedenle tasarruf araçlarından elde edilen gelirler, hem vergilendirilmeli, hem de üzerindeki vergi yükü sermayenin yurtdışına kaçışını cazip kılmayacak kadar düşük olmalıdır. Bu çalışmada, mevcut vergileme mevzuatı kapsamında Türkiye sermaye piyasasında tasarruf araçlarının vergilendirilmesi açıklanmış, uygulamadaki sorunlara değinilerek çözüm önerileri getirilmiştir. Türkiye'de tasarruf araçlarından elde edilen gelirler GVK kapsamında vergilendirilmektedir. GVK'da tasarruf araçlarının faiz ve kar payı gibi gelirleri menkul sermaye iradı olarak, tasarruf araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan sermaye kazançları ise değer artış kazancı olarak vergilendirilmektedir. Türkiye de 01.01.2006 tarihinden itibaren tasarruf araçlarının vergilendirilmesinde tevkifat uygulamasına geçilmiştir. Bu sistemle tasarruf araçlarının vergilendirilmesinde basitlik ve sadelik amaçlanmasına rağmen, 213 tasarruf araçlarının ve gelirlerin tümünün kapsama alınmaması nedeniyle, bir kısım araçlar ve bir kısım gelirler için eski hükümlere göre vergilendirilme yapılması, vergilemeyi daha da karmaşık bir biçime sokmaktadır.