Türkiye'de sivil toplumun dönüşen yapısı: 1980 sonrası muhafazakar sivil toplum kuruluşlarının dönüşümü üzerine bir inceleme

Sivil toplum kavramı tarihsel süreç içerisinde birçok önemli dönüşüm yaşasa da, modern dünya sistemi olarak kabul edeceğimiz liberalizmin doğuşu ve devam eden neo-liberalizm ile bugünkü son haline kavuşmuştur. Batı dünyasında gelişen modern sivil toplum kavramının sanayi toplumunun yükselişine paralel olarak gelişmesi, bu kavramın burjuva ve pazar ilişkileriyle şekillenmesine neden olmuştur. 1980'li yıllarda yaşanan refah devleti krizi sonrası tekrar yükselişe geçen sivil toplum, bu dönemlerde devletin bıraktığı alanlarda toplumsal sorunları çözmek adına en önemli öge haline gelmiştir. Bu dönemde gittikçe kuramsallaşmaya başlayan modern sivil toplum, birey ve devlet arasındaki boşlukları dolduracak önemli kurumlara da sahip olmaya başlamıştır. Küreselleşme ve neo-liberalizmin etkisi ile birlikte tüm dünyaya yayılmaya başlayan modern sivil toplum, özellikle gelişmekte olan ülkelerde önemli bir demokrat-toplumsal model haline gelmiştir. Bu doğrultuda, 1980'ler ile birlikte Türkiye'de de sivil toplum alanında önemli bir canlanma ve farklılık kendini göstermeye başlamış, Osmanlı Devleti'nden beri süregelen sivil toplumun devletçi gelenekle yakın ilişkileri yavaş yavaş kaybolmaya başlamıştır. 2000'lerde gündeme gelen AB'ye üyelik süreci de Türkiye'de sivil toplum kavramını en çok tartışılan konulardan biri haline getirmiştir ve bu sayede, sivil toplum tüm gruplar arasında konuşulan ve geliştirilmeye çalışılan bir kavram haline gelmiştir. Türkiye'de sivil toplumun uzlaşma, çoğulculuk gibi modern Batılı değerlere ulaşma yolunda hala önünde uzun bir yol olsa da, yaşanan bu gelişmeler Türkiye'de sivil toplumun aklileşme ve profesyonelleşme sürecinin güçlendiğini göstermektedir. Bu çalışma kapsamında, Türkiye'de gelişmekte olan sivil toplumun yapısal dönüşümüne odaklanılarak, bu dönemde profesyonelleşme ve uzmanlaşmaya yatkın olan muhafazakâr sivil toplum kuruluşlarının işleyiş yapısı incelenmiştir.