Türkiye-ısıl-çevre tasarım kriterleri

ÖZET Bu çalışmada, meskenlerde, bitkisel ve hayvansal üretim yapılarında, depolarda, endüstriyel, ticari vb. yapılarda, uygun yapı elemanlarının seçilmesinde; ısıtma, soğutma ve havalandırma sistemlerinin daha sağlıklı, bilimsel ve ekonomik bir şekilde tasarlanıp, kurulabilmesinde kullanılacak dış ortam tasarım değerleri belirlenmiştir. Kullanılan ham veriler tüm yurdu temsil edecek şekilde seçilen 101 yerleşim birimi için Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü'nden (DMİ) sağlanmıştır. 1980-95 yıllan arasındaki 15 yıla ilişkin iklim verileri kullanılmıştır. Bu tasarım değerleri, ülkemizdeki 101 yerleşim birimi için ayrı ayrı olmak üzere, kış dizayn kuru-termometre sıcakları %1 ve %2.5 frekans düzeylerinde; yaz dizayn kuru- ve ıslak-termometre sıcaklıkları ise %1, %2.5 ve %5 frekans düzeylerinde belirlenmiştir. Ayrıca, ortalama günlük sıcaklık farkları ve yıllık sıcaklık ekstremlerinin medyanları da saptanmıştır. Hakim rüzgar hızlan ise Kılıç ve Kurtuluş (1994) 'un çalışmalarından adapte edilerek, bütünlük sağlanması açısından, çalışma sonuçlarına eklenmiştir. Çalışma sonuçlan, sadece bir çizelge ile toplu halde sunulmamış, aynı zamanda, kriterlerden yaygın olarak kullanılanlar, bir Türkiye haritası üzerinde eş tasarım eğrileri biçiminde gösterilmiştir. Bu sayede, kullanıcının, tasarım değerlerinin ülke genelinde nasıl bir dağılım gösterdiğini izleme fırsatı bulması ve listede yer almayan yerleşim birimlerine ait tasarım değerlerini enterpolasyon yardımıyla hesaplayabilme olanağı bulması sağlanmıştır. Elde edilen sonuçlar, bir tasarımcının kurmayı düşündüğü yapının inşaat ve izolasyon malzemelerini ve ısıtma-soğutma ve iklimlendirme sistemlerinin kapasitelerini belirlemesinde dış ortam için kabul edeceği değerlere dayanak teşkil edecek; gereğinden daha fazla veya az yatırmların yapılmasının önüne geçerek daha sağlıklı ve konforlu ortamları daha ekonomik bir şekilde oluşturmasını sağlayacak ve böylece ülke ekonomisine de katkıda bulunacaktır.