Türkiye'de tarımı yapılan mercimek (lens culinaris medik.) bitkisinde hastalık etmeni fusarium spp.'nin morfolojik ve moleküler tanısı

Bu çalışmada, Türkiye'de tarımı yapılan mercimek (Lens culinaris Medik.) bitkisinde kök boğazı hastalığına neden olan Fusarium spp. izolatlarının morfolojik ve moleküler olarak tanımlanması ve genetik çeşitliliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden izole edilen örnekler kullanılmıştır. Morfolojik tanı, toplam 98 izolat üzerinde SNA ve PSA besi ortamları kullanılarak kolonilerin karakterizasyonu ile gerçekleştirilmiştir. Moleküler tanı ve genetik analizler ise yalnızca en virülent 70 izolata uygulanmıştır. Bu izolatlardan Tef1-α gen bölgesi hedeflenmiş ve PCR ile çoğaltılmıştır. Moleküler sekans analizleri sonucunda; 38 izolat F. oxysporum, 19 izolat F. redolens, 6 izolat F. proliferatum, 2 izolat F. verticillioides, 2 izolat F. solani, 2 izolat F. rhizicola ve 1 izolat F. avenaceum olarak tanımlanmıştır. Elde edilen diziler kullanılarak Maximum Likelihood (ML) filogenetik ağacı oluşturulmuş ve haplotip analizi ile 14 farklı haplotip grubu belirlenmiştir. Analizler, izolatlar arasında tür içi ve bölgesel farklılıklara bağlı genetik varyasyonları ortaya koymuş ve haplotip ağları izolatlar arasındaki olası evrimsel ilişkileri görselleştirmiştir. Bu bulgular, mercimek yetiştiriciliğinde Fusarium kaynaklı kök boğazı hastalıklarının yönetimi ve kontrolüne bilimsel bir temel sağlamaktadır.