Türkiye'de tarımsal desteklemeler ve tarım sektörü

Bitkisel ve hayvansal ürünlerin üretilmesinden pazarlanmasına kadar olan süreçlerin tamamına tarım denilmektedir. Tarım sektörü özellikle üzerinde yaşadığımız coğrafya açısından oldukça önemli ve vazgeçilemez bir yere sahiptir. Geçmişten günümüze ülkemizin önemli bir kısmı, gelirini tamamen tarımdan elde etmiştir ve etmeye devam etmektedir. Dolayısıyla tarım sektöründeki gelişimler, değişimler, beklentiler vs. ekonomik anlamda önem arz etmektedir. Bu çalışmanın Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki tarımsal destekler ve tarım sektörü üzerine yapılan az sayıdaki çalışmalardan biri olarak literatüre katkısı olacaktır. Ayrıca çalışmanın üzerinde durulması gereken özelliklerinden birisi de tarımsal desteklemelerin tarım açısından önemli sayılabilecek belirli değişkenler (Tarımsal verimlilik, tarımsal alanlar, tarımsal ihracat, tarımsal üretim) üzerindeki etkisini analiz ediyor olmasıdır. Bu çalışmada, Türkiye'nin 9 ilini ve 2000-2020 yılları arasındaki dönemi kapsayan panel veri seti oluşturulup ekonometrik modeller yardımıyla tarımsal destekler ve tarımsal verimlilik, tarımsal alanlar, tarımsal ihracat, tarımsal üretim arasındaki ilişki analiz edilmiştir. Yapılan ekonometrik tahmin analiz sonuçları, tarımsal desteklemeler ile tarımsal verimlilik, tarım alanları, tarımsal ihracat ve tarımsal üretim arasında genel anlamda pozitif yönlü bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Tarımsal desteklemeler; Tarım sektörü; Güneydoğu anadolu bölgesi; Panel veri analizi.