Türkiye Taşkömürü Kurumu Kozlu Taşkömürü İşletme Müessesesi'nde 2015-2019 yıllarında gerçekleşen iş kazalarının değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı Türkiye'nin en önemli kömür işletme kurumu olan Türkiye Taşkömürü Kurumu'nun (TTK) en büyük müessesesi olan Kozlu Müessesesi'ndeki 2015-2019 yılları arasındaki 5 yıllık iş kazalarının özelliklerini incelemek ve tanımlayıcı özelliklerini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışmada, 2015 ile 2019 yılları arasındaki 5 yıllık dönemde Zonguldak'ın en büyük kömür madeni olan Kozlu TTK'da meydana gelen 3282 iş kazasının tümü incelenmiştir. Bulgular: Çalışmamızda 2015-2019 arasındaki 5 yıllık süreçte her yıl en fazla iş kazası geçiren işçiler 30-39 yaş grubundadır (%60,5-%85,1). Tüm yıllarda en fazla iş kazası, 5-10 yıl arasında mesleki deneyime sahip olanlarda gerçekleşmiştir (%49,5-%72,1). Yaralanmaya neden olan son olay %28,9 oranla en sık hareket halindeki taşın kişiye çarpmasıdır. Kazaların neredeyse yarısı (%45,2) 2. vardiyada gerçeklemiştir. 100 işçi için iş kazası sıklık hızı 2015 yılında en yüksektir (46,5), bunu 2017 yılı takip etmektedir (45,8). 10.000 ton kömür üretimi için iş kazası sıklık hızının en yüksek olduğu yıl ise 2017 yılı olmuştur (27,4). Bu çalışmada en fazla kaza 2015 yılında gerçekleşmiştir (833). İş kazaları gün içerisinde en sık 10.00-11.59 saatleri arasında gözlenmektedir (%16,8). Kazaların %63,5'i mükerrer kazadır. Mükerrer kazalarla diğer kazalar arasında, kaza geçiren kişilerin mesleki deneyim süreleri, çalıştıkları vardiya, yeraltında çalışma durumları arasında anlamlı farklılık mevcuttur. Sonuç: Görülmüştür ki iş kazaları hakkında bilgiler artmasına iş kazası özellikleri yıllardır oldukça benzer seyretmektedir. Çalışmamızın bulguları iş kazalarını yaş grubu, oluş şekli, mükerrer olma durumu gibi konularda sınıflandırılarak olası müdahale alanlarının planlanması ve önceliklendirilmesinde kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: iş sağlığı ve güvenliği, kömür işçisi, iş kazası, yeraltı kömür madenciliği, halk sağlığı