Türkiye tıbbi cihazlar ve koruyucu sanayi ihracatı: Panel çekim modeli uygulaması

Covid-19 sağlık krizi ile beraber ülkelerin tıbbi cihaz alanındaki eksiklikleri ortaya çıkmıştır. Bu durum ülkeleri tıbbi cihazlar alanında gelişmeye yöneltmiştir. Türkiye bu konuda solunum cihazı üretmesi ile ön plana çıkmış ve üretilen solunum cihazları dış pazarlara ihraç edilmiştir. Tıbbi cihazların ürün çeşitliliği fazladır ve bu konuda farklı sınıflandırmalar mevcuttur. Çalışmada 34 OECD ülkesine 2010-2020 yılları arasında yapılan 9018 tarife pozisyonuna sahip tıbbi cihazların ihracat verileri kullanılmıştır. Bağımlı değişken olarak Türkiye'nin 9018 tarife pozisyonuna sahip tıbbi cihazlar ihracatı seçilirken bağımsız değişkenler OECD ülkelerinin GSYH değerleri, Türkiye'nin GSYH değerleri, OECD ülkelerinin reel efektif döviz kurları, OECD ülkelerinin nüfusları ve Türkiye ile OECD ülkelerinin başkentleri arasındaki mesafe kullanılmıştır. Çekim modeli temelinde kurulan modellerin tahmininde, panel veri rassal etkiler tahmincisi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda OECD ülkelerinin gayrisafi yurt içi hâsıla değerleri, mesafe ve nüfus değişkenlerinin 9018 tarife pozisyonuna sahip tıbbi cihazların ihracatı için önemli değişkenler olduğu bulunmuştur. OECD ülkelerine ait gayrisafi yurt içi hâsıla ve nüfustaki artışın ihracatı pozitif, ülkeler arasındaki mesafenin ihracatı negatif etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.