Türkiye'de toplumsal değişimin çalışma ilişkileri üzerindeki etkileri

Türkiye'de ?çalışma ilişkileri? 1838'de İngiltere ile yapılan Ticaret Anlaşması sonucunda ülkeye giren Batı sermayesi nedeniyle doğmaya başlamış, ancak ülkede sanayileşme oluşturacak bir kapital birikimi gerçekleşmediği için bu dönemde (Osmanlı İmparatorluğu döneminde) bir toplumsal değişim meydana gelmemiştir diyebiliriz.1923'te Cumhuriyet'in ilanından sonra uygulanan ekonomi politikaları özel teşebbüsü yaratmaya ve güçlendirmeye yönelik olmuş, kapital birikimi amaçlanmış, ancak bu doğrultuda başarı sağlanamamıştır.1930'lu yıllarda uygulanan ?devletçilik? politikasıyla devlet ekonomiye öncülük etmiş, işletmeler kurmuş, kapital birikimi sağlanmış ve bu bağlamda bir işçi kitlesi oluşmaya başlamıştır. Yani Türkiye'de ?toplumsal değişme?nin bu dönemde başladığını kabul edebiliriz.1946'dan sonraki ?Çok Partili Dönem?de özel sektör de güçlenmiş, ancak kamu iktisadi teşebbüsleri ekonomideki ağırlığını korumayı sürdürmüştür.Bu dönemde tarımın makineleşmesiyle köyden kente göç başlamış, kentlerde büyük bir emek arzı oluşmuştur. Yani bu dönemde ?toplumsal değişim? hız kazanmıştır. Bu çerçevede çalışma ilişkileri gelişmiş, özellikle sendikalaşma yaygınlaşmıştır.1960'dan sonraki dönem ?toplumsal değişim?in artarak sürdüğü gene ekonomide devlet yatırımları ile özel sektör yatırımlarının birlikte yer aldığı dönemdir. Çalışma ilişkilerinde 1961 Anayasası'nın getirdiği özgürlük ortamıyla ve 274 Sayılı Sendikalar Kanunu ve 275 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunuyla çok mesafe alınmıştır.1970'li yıllarda ekonominin bozulmasıyla ve gelişen siyasi olaylar sonucu özgürlüklerin kısıtlanmasıyla ?çalışma ilişkileri? bir ara zayıflamış, 1980'deki 12 Eylül Askeri Müdahalesi ile ülke askeri yönetime teslim olmuştur.Bu tarihten sonra uygulanan neo-liberal ekonomi politikalarıyla ?çalışma ilişkilerinde? kırılma yaşanmış, sosyo-ekonomik değişimler geriye doğru işlemiş, bu bağlamda işsizlik artmış, özelleştirmeler, işgücü piyasasının kuralsızlaşması gibi küreselleşmeye has uygulamalarla sendikalı işçi sayısında önemli düşüşler kaydedilmiştir.Günümüze kadar gerçekleşen bu olumsuz değişiklikler halen çalışma ilişkilerindeki ağırlığını korumaya devam etmektedir.Anahtar Kelimeler: Toplumsal Değişim, Çalışma İlişkileri, Türkiye, Etkiler, Politika