Türkiye'de turizm tüketicilerinin NFC tabanlı mobil teknolojilere yönelik tutum ve kabulü üzerine uygulamalı bir araştırma ve model önerisi

Teknolojideki hızlı gelişmelerle birlikte bilgisayar - insan etkileşimi de önemli ölçüde değişim göstermiştir. Özellikle 1990'lı yıllardan sonra artan internet ve mobil penetrasyon ile hızlı bir gelişim süreci içine giren bilgi iletişim teknolojileri (BİT), toplumların üretim/tüketim davranışlarını da hızla evrimleştirmiştir. Bu küresel değişime uyum sağlamak zorunda kalan birçok sektör gibi turizm sektörü de tüketicilerine mobil tabanlı hizmetler sunmaya başlamıştır. Bu kapsamda, Near Field Communication- NFC teknolojileri turizm sektörünü etkileyen/etkileyecek önemli mobil teknolojiler arasına yerleşmiştir. Araştırma kapsamında da Türkiye'nin öncü sektörleri arasında yer alan turizm sektöründe; yerli ve yabancı turizm tüketicilerinin NFC mobil teknolojilerine yönelik davranışsal niyet ve kullanım davranışları üzerinde etkili olan faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, teknoloji kabul model ve teorileri çerçevesindeki kuramsal ve ampirik literatüre dayanarak Venkatesh vd. (2012) tarafından geliştirilen Birleştirilmiş Teknoloji Kabul Modeli (UTAUT-2/BTKKT-2) temel model olarak alınmıştır. Ancak araştırma konusuna uygun olarak BTKKT-2 modeli İnovasyonun Yayılımı Teorisi (İYT) ile desteklenmiş ayrıca ilgili teknolojinin kabulünde önemli rol oynayacağı düşünülen üç farklı harici değişkenin de modele eklenmesiyle teknik, sosyal ve bireysel boyutları olan genişletilmiş yeni bir hibrit araştırma modeline dönüştürülmüştür. Araştırmanın örneklemini yerli ve yabancı Türkiye turizm tüketicileri oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak anket kullanılmış; anketler yüz yüze ve online kanallar aracılığıyla ulaşılan 437 katılımcı ile tamamlanmıştır. Toplanan verilerin analizi için SPSS 22.0 ve AMOS 23.0 istatistiksel analiz programları kullanılmıştır. Yapılan analizler kapsamında ölçüm modeline ilişkin Açıklayıcı Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, YEM-Yol analizi yapılmıştır. Gerçekleştirilen analizlerin sonucunda; önerilen modelin kullanma niyetinin %83'ünü açıkladığı görülmüştür. Bu durum; NFC teknolojilerine yönelik performans beklentisinin, algılanan teknoloji güvenliği, sosyal etki, hedonik motivasyon, denenebilirlik, sosyal geri çekilme, bireysel yenilikçilik faktörlerinin turizm tüketicilerinin NFC teknolojisine yönelik davranışsal niyetleri üzerinde güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı etkisi olduğunu göstermektedir. Yürütülen bu araştırmanın ve kurulan hibrit modelin ileriki araştırmalara da yol göstermesi ve önemli kuramsal katkı sağlaması beklenmektedir.