Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri okul müdürlerinin yetiştirilme ve atanma süreçlerinin karşılaştırılması

Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde Batılılaşma Hareketleri çerçevesinde, ?Eğitimde Reform? çalışmaları Türk nüfusun yoğunlukta olduğu coğrafi bölgelerle bugünkü Türk Cumhuriyetleri'ne de ?Ceditçilik? olarak yansımıştı.SSCB'nin bünyesinde geçirilen zaman dilimi içindeki eğitim yönetimi süreci ile bağımsızlıktan sonraki eğitim yönetimine ilişkin politikaların bilinmesi önem kazanmaktadır.Atatürk'ün 1933 yılında Türk Cumhuriyetlerinin önemine binaen işaret ettiği hususiyet;Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile dil,din,ırk,kültür,tarih birliği ve Türkiye Cumhuriyeti'nin Türk Cumhuriyetlerini tanıyan ilk ülke olması sebebiyle eğitim alanında yapılan ve yapılacak olan çalışmaların amacına ulaşması için Azerbaycan,Kırgızistan,Türkmenistan,Özbekistan ve Kazakistan eğitim yönetimi uygulamalarının tanınmasına ihtiyaç duyulmuştur.Bu araştırmanın amacı;Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri (Azerbaycan,Kırgızistan, Türkmenistan,Özbekistan , Kazakistan) Okul Müdürlerinin Atanma ve Yetiştirilme Süreçlerinin ve bu süreçlerde izlenilen kriterlerin karşılaştırmalı olarak incelenmesidir.Araştırmanın kapsamı;Türkiye,Azerbaycan,Kırgızistan, Türkmenistan,Özbekistan, ve Kazakistan Okul Müdürleridir.Betimsel yöntemle yapılan bu araştırmada; Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri ve diğer ülkelerdeki ilgili alan yazın;internet tarama,belgesel tarama ve mülakat tekniklerinden yararlanılmıştır.Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan,Kırgızistan, Türkmenistan,Özbekistan, ve Kazakistan Cumhuriyeti okul yönetimlerini etkileyen doğal ve sosyal faktörler karşılaştırıldığında;her altı ülkenin okul yönetimlerinin de bu faktörlerden etkilendiği görülmüştür.Yapılan araştırmada Türkiye Cumhuriyeti okul yöneticilerinin atanma ve yetiştirilmeleri dışında beş Türk Cumhuriyetindeki okul yöneticilerinin atanma ve yetiştirilmeleri süreçleri benzerlik arz etmektedir.Türkiye Cumhuriyeti ile Türk Cumhuriyetleri okul müdürlüğüne atanma da aranılan süre şartı da farklıdır.Atama organlarında ise,Türkiye Cumhuriyeti okul müdürlerini atama organları ile diğer beş Türk Cumhuriyeti atama organları arasında Ortaöğretimde benzerlik,ilköğretimde ise farklılık görülmüştür.