Türkiye Türkçesinde mutluluk ve üzüntü göstergeleri

Bu çalışmada, Türkiye Türkçesindeki mutluluk ve üzüntü göstergelerininanlam yapısı incelenmiştir. Bu amaçla Türk Dil Kurumu tarafından yayımlananTürkçe Sözlük ve Ömer Asım AKSOY tarafından hazırlanan Deyimler Sözlüğütaranarak mutluluk ve üzüntü göstergeleri tespit edilmiştir. Tespit edilen bugöstergelerin karşıladığı kavramları belirlemek için duygu varlığının yapısı gözönünde bulundurularak belirli bir olay örgüsüne dayanan 35 roman içerisindebağlama dayalı bir anlam incelemesi yapılmıştır.Bunun yanında mutluluk ve üzüntü göstergeleri metaforik ve metonomikyönden incelenerek toplumun soyut nitelikteki duygu kavramlarını karşılamadaizlediği yollar belirlenmiştir.Türkçenin söz varlığında 1415 mutluluk ve üzüntü göstergesi tespitedilmiştir. Bu göstergelerin 437'sini mutluluk göstergeleri, 978'ünü ise üzüntügöstergeleri oluşturur. Söz varlığındaki üzüntü göstergelerinin, mutlulukgöstergelerine göre sayıca fazlalığı, taranan eserlerdeki kullanım sıklıklarında dakendini gösterir.Duygu kavramlarının karşılanması ile ilgili olarak Türkler, dünyadaki diğertoplumlara benzer yaklaşımlar sergilemektedir. Bu durum, söz varlığımızdametaforik ve metonomik yapıdaki mutluluk ve üzüntü göstergelerinde de kendinigösterir.