Türkiye'de ulaşım sektörünün gelişimi ve havayolu firma tercihinin belirleyicileri: İzmir ilinde bir uygulama

Gün geçtikçe lüks görünümünden çıkıp, zaman kavramının çok önemli olduğu günümüzde ihtiyaca dönüşen havayolu ulaşımı ile ilgili birçok araştırma yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı; havayolu seyahatleri sürecinde bireylerin firma tercihinde hangi faktörlerin etkili olduğunu ve bu faktörlerin nasıl bir etki yarattığını belirlemektir. Çalışmanın birinci bölümü araştırma konusunun mikro ekonomik boyutundan oluşmaktadır. Talep kavramını, firma ve tüketici profilinden inceledikten sonra oligopol piyasasına giriş yapılmıştır. Ulaştırma sektörü büyük ve analiz edilmesi zor sektörlerden biridir. İkinci bölümde sektör hakkında bilgiler vermekle başlangıç yapılmış, ardından ekonomik göstergelerle sektör büyüklüğü açıklanmaya çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda ekonometrik analiz için Multinomial Logit Model kullanılmıştır. Tüketiciye yöneltilen bağımlı değişkenin üç seçenekli olması model seçiminden önemli rol oynamıştır. Bu analiz, firma tercihini etkileyen faktörlerin belirlenmesine yöneliktir. Elde edilen bulgulara göre bilet fiyatlarının uygunluğu, erken rezervasyon indirim seçenekleri, firmaların konfor durumu, aktarmasız uçuş seçenekleri, firmanın kamu malı olması, servis ikram zenginliği, kişisel ortalama gelir ve bireyin risk faktörüne karşı tutumunun firma tercih etme sürecinde etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca tahmin edilenin aksine cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve meslek grupları gibi demografik faktörlere göre firma tercihinin farklılık göstermediği yapılan analizler sonucu ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Havayolu Firma Tercihi, Ulaştırma Sektörü, Multinomial Logit Model, Adnan Menderes Havalimanı