Türkiye'de uygulanan para politikasının bulanık mantık yöntemi ile analizi

Merkez bankalarının hedeflere ulaşmada aldıkları politika kararlarında ve hedeflerinden sapmaları durumunda bunun nedenlerini açıklamada ve hedeften ne kadar sapabileceklerine ilişkin ortaya koydukları açıklamalarında şeffaflık ve bağımsızlık kavramları giderek önem kazanmaktadır. Bu hedeflere ulaşmak için güvenilir politika eylemleri kadar etkili iletişim de temel öneme sahiptir. Para politikası stratejisi olarak enflasyon hedeflemesi uygulayan merkez bankaları bu stratejinin ön koşulu olan şeffaflık, hesap verilebilirlik ve güvenilirlik ilkelerinin gereği olarak geliştirdikleri iletişim stratejileri sonucunda çeşitli metinler yayımlamaktadır. Merkez Bankası'nın aldığı kararlarla söylemleri birlikte değerlendirildiğinde Merkez Bankası politikalarının gerçekte yönetimsel anlamda şeffaflık ve hesap verebilirlik gibi unsurlarla ne ölçüde uyumlu hareket ettiği kurumsal güvenilirliğini belirlemektedir. Merkez Bankası'nın bu politika çerçevesinde ne yaptığı, bir model kullanıp kullanmadığı, kullanıyorsa bu modelin ne olduğu kamuoyu ile paylaşılmamaktadır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın, ifade ettiği politika duruşunun tekliği, her dönem için aldığı kararlarla örtüşmeyebileceğini ve para politikası duruşu için farklı sıkılık derecelerinin olabileceği düşüncesini ortaya koymuştur. Bu bağlamda, Merkez Bankası'nın uyguladığı para politikasını niteleyen sıkı duruşun farklı dereceleri çoklu mantık felsefesiyle hareket eden bulanık mantık yöntemiyle araştırılmıştır. Kural tabanlı bulanık mantık modeli kapsamında bulanık C-Ortalama yöntemiyle yapılan kümelemenin ardından Merkez Bankası'nın politika duruşuna yönelik bir sınıflandırmaya gidilmiştir. Buna göre analizin ortaya koyduğu çıkan sınıflandırmada politika duruşunun gevşek, orta ve sıkı olarak gruplandığı ve Merkez Bankası'nın benimsediğini ifade ettiği politika duruşu ile model çıktılarının her dönem için benzerlik göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.