Türkiye'ye ve Çin'e yapılan doğrudan yabancı yatırımlar ve istihdama etkileri

Yapılan bu araştırmada, doğrudan yabancı yatırımların (DYY), ekonomi ve istihdama katkıları incelenmiştir. DYY'lerin neden olduğu istihdam açısından dünyanın en başarılı ülkelerinden birisi olarak görülen Çin ile Türkiye kıyaslanmıştır. Araştırmada 2004 yılı verileri en sağlıklı veriler olarak elde edilirken, Türkiye için ankete katılan 1325 şirket ve Çin için ankete katılan 11625 şirketin verileri değerlendirilmiştir. Değerlendirmede sermayesinin %51 ve üzeri yabancı olan şirketler DYY kapsamında değerlendirilmiştir. Araştırmada her iki ülkenin birim sermaye başına yabancı yatırımın neden olduğu istihdam oranları kıyaslanmıştır. İki ülkenin birim sermaye başına düşen istihdam oranlarının firma büyüklüklerine göre dağılımı incelendiğinde, Türkiye'deki çalışan sayısı 11-49 olan yabancı sermayeli firmaların birim sermaye başına yarattıkları istihdam, Çin'e göre daha fazladır (0,00323>0,00296). Öte yandan diğer tüm firma büyüklüklerinde, Çin'e yapılan yabancı yatırımın birim sermaye başına yarattığı istihdam, Türkiye'ye göre daha fazladır. Toplamda da incelendiğinde Çin'e yapılan yabancı yatırımların birim sermaye başına yarattığı istihdam, Türkiye'ye göre daha fazladır (0,00518>0,00035).Araştırma sonuçlarına göre Türkiye'ye yapılan DYY'lerin Çin'e oranla birim sermaye başına daha az istihdam yarattığı görülürken, firma büyüklüklerine göre de paralel sonuçlar elde edilmiştir. Bu sonuçlara göre Çin'e yapılan DYY'lerin daha çok emek-yoğun sektörlere yönelirken, Türkiye'de ise yönelmenin daha çok sermaye-yoğun sektörlere olduğu görülmüştür. Özellikle çalışan sayısı az olan işletmelerin sermaye değeri Türkiye için daha büyüktür.