Türkiye'de yeni bir istilacı polifag zararlı, kahverengi kokarca [Halyomorpha halys (Stål, 1855) (Hemiptera: pentatomidae)]'ya karşı bazı insektisitlerin etkinliğinin araştırılması

Türkiye'de Kahverengi kokarca olarak isimlendirilen Halyomorpha halys (Hemiptera: Pentatomidae); Uzak Doğu (Çin, Japonya, Tayvan ve Kore) kökenli, tarımsal üretimde önemli derecede zarara neden olan ve yaklaşık 300 bitki türünde beslenebilen polifag ve istilacı bir zararlıdır. Son yıllarda dikkatleri üzerine çeken bu zararlı, Türkiye'de ilk olarak 2017 yılında İstanbul'da gözlemlenmiş ve asıl zararını Artvin ili Kemalpaşa ilçesinde meydana getirmiştir. Zararlı, özellikle Karadeniz ve Marmara Bölgeleri başta olmak üzere Türkiye'nin farklı bölgelerinde yayılış göstermektedir. Zararlının çok sayıda konukçusu bulunurken, bunların içerisinde fındık bitkisi önemli bir yer tutmaktadır. Fındık, dünya genelinde üretim ve ticareti yapılan önemli tarımsal ürünlerin arasında yer almaktadır. Türkiye, Dünya fındık üretiminde ve ihracatında en üst sırada bulunmaktadır. Yapılan bu çalışmada, önemli bir fındık zararlısı olan H. halys'ın erginlerine karşı günümüzde kullanılan ruhsatlı insektisitlerin etkinliği değerlendirilmiştir. Çalışmada 5 aktif maddenin (Acetamiprid, Deltamethrin, Alpha Cypermethrin, Chlorantroniliprole ve Gamma-cyhalothrin) 3'er farklı uygulama dozlarının zararlı üzerindeki insektisidal aktivitesi, 10 günlük uygulama süresince takip edilmiştir. Çalışmada Acetamiprid'in 2.5, 1.25 ve 0.625 ml/5 lt su dozları, Alpha Cypermethrin'in 1, 0.5 ve 0.25 ml/5 lt su dozları, Chlorantraniliprole'in 3, 1.5 ve 0.75 ml/5 lt su dozları, Deltamethrine'nin 3, 1.5 ve 0.75 ml/5 lt su dozları ve Gamma-cyhalothrin'nin 3.75, 1.875 ve 0.9375 ml/5 lt su dozları laboratuvar koşullarında H. halys ergin bireylerine uygulanmıştır. Yapılan çalışma sonucunda Deltamethrine, Alpha Cypermethrin ve Gamma-cyhalothrin'in tavsiye dozları zararlı üzerinde oldukça yüksek insektisidal etkinlik göstermiştir (%96, %94 ve %92). Zararlı üzerindeki ölüm oranları kıyaslandığında; bu üç etken maddeyi sırasıyla Chlorantraniliprole ve Acetamiprid takip etmektedir. Çalışma sonunda Deltamethrine, Alpha Cypermethrin ve Gamma-cyhalothrin'in H. halys üzerinde yüksek insektisidal etki gösterdikleri belirlenerek bu ürünlerin fındık zararlılarının mücadelesinde oldukça umut verici bir görünümde olduğu tespit edilmiştir.