Türkiye'de yetişen bazı sıklamen türlerinin yumrularında somatik embriyogenesis ve sentetik tohum üretimi araştırmaları

Bu çalışmada, Türkiye'de doğal yayılış gösteren C. persicum, C. graecum, C. cilicium, C. coum ve C. pseudibericum türlerinin yumrularından somatik embriyo elde edilmesi ve sentetik tohum üretim olanakları araştırılmıştır. Somatik embriyo yapılarını elde etmek için BBD olarak 2,4-D ve 2iP kullanılmıştır. C. persicum türünde 2 mg L-1 2,4-D + 0.5 mg L-1 2iP ve 1.5 mg L-1 2,4-D + 0.8 mg L-1 2iP içeren, C. coum türünde ise 2 mg L-1 2,4-D + 0.5 mg L-1 2iP ve 2 mg L-1 2,4-D + 0.3 mg L-1 2iP içeren ½ MS ortamlarında somatik embriyo yapıları elde edilmiştir. C. cilicium türünde ise yalnızca 2 mg L-1 2,4-D + 0.5 mg L-1 2iP içeren besi ortamında somatik embriyo yapıları sağlanmıştır. C. graecum türünde organojenik yapılar elde edilirken, C. pseudibericum türünde yalnızca düşük oranda kallus gelişimleri gözlenmiştir. Sentetik tohum denemelerinde, rejenerasyon denemelerinde elde edilen somatik embriyolar ve C. graecum türüne ait sürgün yapıları kullanılarak enkapsülasyon işlemleri gerçekleştirilmiştir. Kaplama materyali olarak kullanılan sodyum aljinatın içerisine ilave edilen MS besi ortamı ve bitki büyüme düzenleyiciler, C. persicum ve C. coum türlerinde çimlenme üzerine olumlu etki gösterirken, C. cilicium türüne ait somatik embriyolarda çimlenme gözlenmemiştir. Enkapsülasyon işleminin C. graecum türüne ait sürgün yapılarının rejenerasyonu üzerine ise olumsuz etki gösterdiği gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Cyclamen, in vitro, enkapsülasyon, sodyum aljinat