Turunçgil bahçelerinde spiroplasma citri. saglio et al. enfeksiyonuna ara ekim-Neoaliturus (Circulifer) haematoceps (Mulsant & Rey) (Hemiptera: Cicadellıdae) ilişkisinin etkisi

Bu tez çalışmasında göbekli portakallarda problem olan Spiroplasma citri Saglio et al.'nin Neoaliturus (Circulifer) haematoceps (Mulsant et Rey) (Hemiptera: Cicadellidae)'e bağlı olarak yayılımı araştırılmıştır. Çalışmaların bir bölümünü oluşturan ara ekim ile N. haematoceps popülasyon takibi için 2018-2020 yılları arasında, Adana ili Kozan ilçesinde 3 farklı bölgede 1-3 yaş aralığında Washington navel çeşidi portakal bahçeleri seçilmiştir. Bu bahçelere de sıra aralarına N. haematoceps'in konukçusu olduğu bilinen kışlık sebzelerden turp ve ıspanak ekilmiş ve bunlar üzerinde N. haematoceps'in popülasyon dalgalanması takip edilmiştir. Bölgede kış aylarında farklı yabancı ot mücadele yöntemlerinin yapıldığı veya ara ekimin yapıldığı bahçelerde S. citri enfeksiyon oranları karşılaştırılmıştır. Bunun yanında S. citri'nin konukçusu olabilecek bazı yabancı otlar testlenmiş ve farklı aylarda toplanmış N. haematoceps bireylerinde S. citri bulaşıklığına PCR yöntemi kullanılarak P89-f/r ve Php-orf1-f/r primer çiftleri ile bakılmıştır. Zararlı popülayonu 2018 yılının Aralık ayında bir aktivite gösterirken 2019 yılının Ocak-Şubat-Mart aylarında bir aktivite göstermemiş, Nisan ayından başlayarak ürünün sürüldüğü Mayıs ayına kadar aktivitesine devam etmiştir. Benzer dalgalanma 2020 yılında da gözlenmiştir. Farklı kültürel işlemlerin yapıldığı bulaşık bahçelere bakıldığında ise en yüksek enfeksiyon oranına sonbahar ve kış döneminde yabancı ot mücadelesi yapılmayan bahçelerde rastlanırken en düşük S. citri enfeksiyon oranına ise yabancı ot mücadelesinin iyi yapıldığı bahçelerde gözlemlenmiştir. Spiroplasma citri ile bulaşık olduğundan şüphelenilen yabancı otların PCR yöntemi ile testlenmeleri sonucu; Convolvulus arvensis, Taraxacum officinale, Sorghum halepense, Cynodon dactylon, Conyza canadensis, Amaranthus viridis, Chenopodium album, Paspalum dilatatum, Euphorbia heterophylla, Solanum nigrum, Mercurialis annua, Fumaria officinalis türleri pozitif sonuç vermiştir. Spiroplasma citri ile bulaşıklık durumu araştırılmak için yakalanan N. haematoceps bireylerinin ve simptom gösteren meyvelerin de PCR yöntemi ile testlenmeleri sonucu ve pozitif sonuçlar elde edilmiştir.