Piyasa likiditesi üzerine iki makale çalışması

Bu doktora tezi bir emir odaklı elektronik piyasa olan Borsa İstanbul'daki hisse bazlı piyasa likiditesine odaklanmakta ve iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda piyasa oyuncusu bazında likidite akışı ve aşağı yönlü fiyat oluşumu arasındaki ilişki, tacir ağı topolojisi göz önünde bulundurularak ampirik olarak incelenmiştir. Bilgili tacir olarak sınıflandırılan yerli finansal kuruluşların merkeziyet derecelerini hesaplamak için PageRank algoritması kullanılmıştır. Gün içi maksimum düşümler ise güniçi likidite şoklarını yakalaması açısından hesaplanmıştır. Bulgularımız: 1) Herhangi bir gün için azami kümülatif kayıp, bilgili tacirlerin likidite talepleri ile doğru orantılı olarak artmaktadır. 2) Bilgili tacirlerin satış merkeziyetindeki belirsizliği, güniçi azami kayıp seviyesinin belirsizliği ile zaman içinde pozitif yönde ilişkilidir. 3) Zaman örüntüleri istatisiksel olarak anlamlıdır: Düşüm derinliği Perşembe günleri en yüksek, Pazartesi günleri ise en düşük olarak gözlemlenmiştir. Mayıs ve Mart aylarındaki sırasıyla en yüksek ve en düşük düşümler Mayıs'ta-Sat ve Kar Bildirim etkilerinin varlığına işaret etmektedir. İkinci kısımda ise, geleneksel Riske Maruz Değer (VaR) yöntemlerinde sıklıkla göz ardı edilen piyasa likidite riskine odaklanılmış ve mevcut literatüre alternatif olarak iki parametrik Likiditeye Uyarlanmış VaR modeli sunulmuştur. İlk model piyasa derinliğindeki belisizliği, ikinci model ise buna ilave olarak piyasa sıkılığını da kapsamaktadır. Geçerleme sonuçları, regülatif uyumluluk, istatistiksel kapsama, kestirimsel dağılım kaybı ve kayba karşılık göreceli likidite maliyeti'ndeki kriterlere göre hesaplanmıştır. Her iki parametrik yöntemin de geleneksel yöntemlere kıyasla daha üstün olduğu ve varolan modellere güçlü birer alternatif olduğu gösterilmiştir.