Price movement
247 theses under this subject heading
Dolar-TL opsiyonlarında zımni volatilite ve tarihsel volatilite arasındaki ilişki
Bu tez çalışması, küreselleşen finans piyasalarının etkisiyle önemi daha iyi anlaşılan vadeli işlemler piyasalarını, türev ürünleri özellikle ülkemizde yakın zamanda işlem görmesi planlanan opsiyon sözleşmeleri hakkında bilgi vermeyi ve türev ürünler ve vadeli işlemler piyasaları ile yakından ilişkili olan zımni ve tarihsel volatilite kavramları arasındaki ilişkiyi açıklamayı amaçlamaktadır.İlk olarak vadeli işlemler piyasalarının tarihçesine ve türev ürünlere ikinci olarak opsiyon sözleşmelerine ve volatilite kavramına ilişkin literatür bilgisi sunulmuştur. Son olarak zımni volatilite ve tarihsel volatilite arasındaki ilişkiyi açıklamak amacıyla, Dolar-TL opsiyonlarının volatilite değerleri üzerinde regresyon analizleri yapılmıştır.Yapılan analizler sonucunda, zımni volatilite ve tarihsel volatilite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında zımni volatilitenin gecikmeli değerlerinin tarihsel volatilitede oluşan değişikliklere; tarihsel volatilitenin gecikmeli değerlerinin de zımni volatilitede oluşan değişikliklere neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Vadeli işlemler piyasaları, türev ürünler, opsiyonlar, volatilite
Endüstriyel ve değerli metaller için uygunluk getirisi yaklaşımı ile vadeli işlem sözleşmesi fiyatlandırması
Bu tez çalışması, emtia vadeli işlem sözleşmelerinin fiyatlandırmasında uygunluk getirisinin önemini test etmeyi amaçlamıştır. Fiyatlandırmada uygulanan alım satım stratejisi, dayanak varlığın spot fiyatının oynaklığı, vadeli işlem sözleşmesi fiyatının oynaklığı ve vadeye kalan süre bağlıdır. 2000-2012 yılları arasındaki çeyrek sonu verileri kullanılarak, değerli metaller ve endüstriyel metallerin uygunluk getirisi yaklaşımı ile vadeli işlem fiyatları tahmin edilmeye çalışılmıştır. İncelenen dönem içerisinde yaşanan küresel krizin, emtia fiyatlarının oynaklığında bir değişim yaratıp yaratmadığını 20 günlük basit varyans serisi ve Garch (1,1) varyans serisi ile test edilmiştir.. Vadeli işlem fiyatları tahmini uygunluk getirisi yaklaşımında, varyans modellemesinin tahmin sonuçları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark yaratmadığı gözlemlenmiştir. Uygunluk getirisi yaklaşımının, endüstriyel metallerin fiyatlarını açıklamada hem istatistiksel hem de ekonomik olarak başarılı olduğu, değerli metallerin fiyatlarını açıklamada ise yeterince başarılı olamadığı gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Uygunluk getirisi, oynaklık modelleri, vadeli işlem sözleşmesiv
2010-2014 yılları arasında halka arz edilen hisselerin kısa dönem performansları
Bu çalışmanın temel amacı güncel veri seti olan 2010-2014 yılları arasında halka arz edilen şirket paylarının ilk otuz günlük fiyat performanslarını yıllara, halka arzı yapılan payların işlem gördüğü pazarlara, halka arz edilen şirketlerin bulunduğu sektörlere, halka arzların ortak satışını barındırıp barındırmadığına, halka arza katılan yatırımcı sayısına, halka açıklık oranlarına ve Borsa Tüm endeksine göre incelemek ve "Halka Arz Seferberliği" ile halka arzlara yönelik düzenlemelerin halka arzların fiyat performanslarına etkisini araştırmaktır.Yapılan çalışma sonucunda daha önce yapılan çalışmalara paralel olarak 2010-2014 yılları arasındaki ilk defa halka arz edilen 106 şirket paylarının ilk otuz günlük halka arz fiyatlarına göre performanslarına bakıldığında getiriler ortalamasının pozitif olduğu görülmektedir. Diğer taraftan, diğer çalışmalardan farklı olarak SPK tarafından halka arza ilişkin bazı düzenlemelerin başarılı sonuçlara yol açtığı bulgularına ulaşılmaktadır.
Zorunlu entegre raporlamanın firmaların hisse senedi fiyatları ve hisse başı kazançları üzerindeki etkisine ilişkin panel veri analizi
Entegre Raporlama (ER) kurumsal dünyada son birkaç yılda dikkati çeken yeni raporlama olgularından biridir. ER, kurumların kullandıkları kaynakların hepsinin değer yaratmak ve yaratılan değeri korumak için nasıl faydalı kılındığını vurgulamalarını sağlayan bir iletişim sürecidir. ER kısa vadeli finansal verilerden ziyade bir kuruluş içinde yaratılan gayri maddi değerler üzerine odaklanır. Bu doğrultuda ER aracılığıyla sunulan bilgiler işletmelerin sürdürülebilir kararlar almasına yardımcı olur ve yatırımcıların karar verme süreçlerinde önemli bir bilgi kaynağıdır. Uygulama çerçevesinin yayınlanmış olmasına rağmen hisse senedi fiyatları ve hisse başı kazanç üzerindeki etkisi ve uygulanabilirliğinin ele alınmasına gerekmekte olup literatürde henüz analitik bir çalışma mevcut değildir. Bu çalışma Entegre Raporlamanın etkilerini finansal rasyoların yardımıyla hisse senedi fiyatı ve hisse başı kazanç bakış açısından belirlemeyi hedeflemektedir. Bilindiği üzere sınırsız ömrü olduğu varsayılan şirketlerin temel var olma nedeni kar ve hissedar servet maksimizasyonudur. ER'nin de temel amacı bu kapsamda uzun vadede gelir ve hissedar servet maksimizasyonunu çevresel, sosyal ve ekonomik unsurları en iyi şekilde yöneterek sağlayabilen firmaları öne çıkararak finans piyasalarındaki sermayenin doğru dağıtılmasına araç olmaktır. Bu ilişki Güney Afrika Johannesburg Borsasında hisse senetleri işlem gören otuz adet firmanın 2007 ve 2016 yılları arasındaki finansal tablolarından elde edilen seçilmiş finansal rasyolara panel veri analizi yapılması ile incelenecektir. Son ürün bir tez şeklinde olacaktır. Bulgular niceleyici formda sunulacaktır ve tezin yayınlanmasıyla sonuçlar paylaşılacaktır.
Terör olaylarının ülke CDS primlerine ve hisse senedi piyasalarına etkisi: Avrupa bölgesi ve Türkiye özelinde
Çalışmanın amacı terör olaylarının, özellikle İslami kökenli terör olaylarının, finansal piyasalara etkisini ülke CDS primleri ve hisse senedi piyasaları özelinde incelemektir. Bu etki Belçika, Danimarka, Fransa, Almanya, İtalya, İspanya, İsveç, İngiltere ve Türkiye'nin yer aldığı 9 ülke kapsamında 2008-2017 dönemi itibariyle olay analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada terör olaylarının ülke CDS primlerinin ve hisse senedi piyasalarının davranışını getiri ve oynaklık açısından etkileyip etkilemediğine bakılmıştır. Çalışmada kullanılan verilere Thomsan Reuters veri tabanından ulaşılmış olup bu verileri çalışmada yer alan ülkelerin 5 yıl vadeli ülke CDS primleri ve hisse senetlerinin kapanış fiyatları oluşturmaktadır. Avrupa Bölgesi'nde yer alan 8 ülke için sadece İslami kökenli terör olaylarına bakılırken, Türkiye için IŞİD, PKK ve FETÖ ayrımına gidilmiştir. Çalışma sonucunda ülkeler terör olayları sonrasındaki 10, 20, 30 ve 45 günlerinde terör öncesine göre hem borsa getirileri açısından hem de 5 yıl vadeli ülke CDS primleri getirisi açısından birkaç istisna dışında anlamlı farklılık göstermemiştir. Bunun yanı sıra ülkelerin her iki piyasa için de volatiliteleri benzer davranış göstererek terör olayı öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Terör, Ülke CDS primi, Olay analizi, Getiri, Volatilite
Koronavirüs salgını döneminde Borsa İstanbul pay piyasasında gerçekleşen işlem bazlı manipülasyon olaylarının analizi
Çalışmanın amacı, küresel koronavirüs salgınının bir yıllık döneminde gerçekleşen işlem bazlı manipülasyon olaylarının Borsa İstanbul'daki ilgili hisse senetlerinin günlük getiri, işlem hacmi değişimi ve volatiliteleri üzerinde etkili olup olmadığını araştırmaktır. Bu dönemde manipülasyona uğrayan hisse senetleri ile karşılaştırmak amacıyla seçilen aynı veya benzer sektörde faaliyet gösterip ödenmiş sermaye tutarı bakımından da manipülatif hisselere en yakın hisse senetlerinden oluşan bir kontrol grubu oluşturulmuş, iki grup arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını analiz etmek amacıyla manipülasyon, manipülasyon öncesi ve manipülasyon sonrası dönemlerde manipülasyon durumuna göre tanımlanmış kukla değişkenlerle regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada analizi yapılan veriler Investing.com, Thomson Reuters veri tabanları ile Sermaye Piyasası Kurulu'nun resmi internet sitesinden alınmıştır. Tarih aralığı 17 Şubat 2020-17 Mart 2021 olarak belirlenmiştir. Analizler neticesinde manipülasyon döneminde işlem hacmi değişiminin ve manipülasyon sonrası dönemde volatilitenin manipülatif hisselerde diğer hisselere göre anlamlı düzeyde farklılaştığı bulgularına ulaşılmıştır. Manipülatörlerin işlem bazlı manipülasyon amacıyla hisse senedinde işlem yapmaya başlamalarıyla suni işlem hacmi oluşmakta ve işlem hacmindeki günlük değişim oranı artmaktadır.
Geopolitical events' effect on the volatility of crude oilmarket: An example of WTI
This study investigates the effect of major six events namely, Arab Spring, Egypt Coup, Yemen Civil war & Saudi Intervention, 2016 OPEC Production Cut, U.S. – China Trade War, and Russia – Saudi Arabia Oil Price War, on the volatility of the crude oil market. To exemplify, this study utilized successful models that can estimate the volatility of the crude oil market in the future, to do that a recent event was used which is Saudi Arabia – United Arab Emirates Oil Crisis in 2021. The West Texas Intermediate (WTI) benchmark's closing price data was used to cover the range from September 2009 to August 2021. The methodology that was used to analyze this data was the GARCH(1,1) process which is one of the most widely used models within GARCH models. The main finding of the study is that geopolitical events, especially ones related to middle east countries which are rich of oil, have a significant impact on the WTI crude oil benchmark prices.
Türkiye'deki konut fiyatları ve değişkenliğinin modellenmesi
Konut piyasası, 2008 Küresel Finans Krizinde de tecrübe edildiği üzere ekonomiler için bir taraftan ekonomik büyümenin motoru olurken; diğer taraftan hızla yayılan derin resesyonlara yol açabilmektedir. Son dönemde Türkiye'de konut fiyatlarındaki hızlı artış ve yaşanan yüksek oynaklık; araştırmacıların ve politika yapıcıların bu alana olan ilgilerini artırmıştır. Bu çalışma, Türkiye konut fiyatlarının belirleyicilerini ve konut fiyat değişkenliğini değişen varyansı dikkate alan AR(1,1)-TGARCH(1,1) modeli aracılığıyla analiz etmektedir. Modelde 2010 ocak – 2021 aralık dönemi için konut fiyatını etkileyen talep kaynaklı değişkenler ekonomik büyüme, enflasyon oranı, kur getirisi ve konut kredi faiz oranı olarak alınırken; konut arzının bir göstergesi olarak yapı kullanım izin sayıları kullanılmıştır. Ampirik bulgular konut fiyatları ile enflasyon ve reel üretim arasında pozitif; konut kredi faiz oranı ve sepet kur arasında negatif; konut arzı (yapı kullanım izin belgeleri) arasında negatif fakat anlamsız ilişkinin olduğunu göstermektedir. Ayrıca konut fiyat endeksindeki değişkenliğin kısa dönem şoklardan ziyade; uzun dönemli şoklar tarafından belirlendiği tespit edilmiştir. Konut fiyat endeksindeki değişkenliğin asimetri etkisi negatiftir, fakat istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Diğer bir deyişle konut fiyat değişkenliği üzerinde negatif ve pozitif şokların ayırt edici bir etkisi bulunmamaktadır. Model sonuçları, Türkiye'de konut faiz oranlarının konut fiyatları üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Bu nedenle konut sektörü ile ilgili alınan kararların başta konut kredi faizi olmak üzere; büyüme, kur ve enflasyon üzerindeki etkileri de dikkatle değerlendirilmelidir.
Finansal piyasalar arasındaki volatilite yayılımı: Yeni kırılgan beşli ülkeler
Son zamanlarda uluslararası finansal serbestleşme hareketleri ve inovasyon sektörünün ilerlemesi ile birlikte ülkeler arası finansal piyasalar arasındaki bağlantı piyasalarda bütünleşme sağlayarak önemli bir kavram halini almıştır. Literatürde volatilite yayılımı, uluslararası sermaye hareketlerinin piyasalar arasındaki etkileşimi ile dikkate alınan bir konu olmuştur. Volatilite yayılımı, farklı finansal piyasalar arasında oluşan bir şokun diğer piyasadaki volatiliteyi arttırması olarak ifade edilmektedir. Finansal piyasalarda meydana gelen volatilite yayılımı neticesinde hisse senetlerindeki getiri ve fiyatların bu şokların etkisi altında kalacağı görülmektedir. Bu bağlamda yatırım yapanların portföy çeşitlendirme kararları da değişkenlik gösterebilir. Yatırımcılar tarafından yapılan yatırımın getirisi ve buna bağlı oluşacak risklerin dikkate alınması gerekmektedir. Ayrıca gelişmekte olan ülkelerde bazı durumlarda ekonomik belirsizlik ve istikrarsızlık yüksek volatiliteye sebep olabilir. Yatırımcı duyarlılığı olarak da bilinen "Korku Endeksi" finansal piyasalar için öncü göstergedir. Günümüzde finansal piyasalarda volatilitenin araştırılması ve tespitinin yapılması önemli bir konudur. Bu çalışmada volatilite endeksi (VIX) Endeksi ile kırılgan beşli (Türkiye MSCI Turkey, Arjantin MSCI Argentina, Katar MSCI Qatar, Mısır MSCI Egypt ve Pakistan MSCI Pakistan) hisse senedi piyasaları arasındaki volatilite yayılımının olası varlığının test edilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada beş ülke borsa endeksine ait ortak ve erişilebilir veri seti olarak 01.04.2014- 14.02.2023 dönemine ait günlük hisse senedi kapanış fiyatları kullanılmıştır. Asimetrik etkiyi dikkate alarak ülke piyasa endekslerinin etkileşimleri yönünden volatilite yayılım etkilerini EGARCH modelleri kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde VIX korku endeksinden yeni kırılgan beşli ülke borsalarının tümüne volatilite yayılımının olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Kripto paralarda volatilite analizi: Bitcoin ve Ethereum üzerine bir uygulama
Kripto para, ekonomik sistemler içerisinde bütün dünyayı etkisi altına almayı başararak küreselleşme olgusuyla beraber sistemin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Aynı zamanda finansal piyasalar içerisindeki payının ciddi boyutlara ulaşması da yatırımcılar açısından merak konusu haline gelmiştir. Özellikle de kripto para türlerinden olan Bitcoin'in piyasalardaki işlem hacminin giderek genişlemesi nedeniyle kişilerin tercih ettiği bilinmektedir. Bu yüzden kripto para hakkında araştırmaların yapılıyor olması son derece olağan karşılanmaktadır. Bununla birlikte Bitcoin dışında piyasalara günden güne yeni kripto paraların eklendiği gözlemlenmektedir. Kripto para kavramının bu kadar önemli olmasının nedeni blokzincir teknolojisi olarak adlandırılan bir alt yapıya sahip olmasından kaynaklanmaktadır. Bu tasarım ile karışık matematiksel algoritmalar kullanılarak sistemin güvenliği üst düzeye çıkarılmaktadır. Bu yüzden son derece etkin işleyen bir yapıya sahip olup geleceğin teknolojisi olacağı düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, kripto para birimlerinin volatilitesinin anlaşılmasına katkıda bulunmaktır. Bu bağlamda, teorik bölümde bahsedilen ARCH, GARCH, ARCH-M, GARCH-M, IGARCH, EGARCH, TGARCH, APARCH ve ACGARCH modelleri kullanılarak piyasa değeri yüksek olan BTC ve ETH kripto para birimleri seçilerek getiri serileri oluşturulmuş ve volatiliteleri analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda BTC getiri serilerinde meydana gelen olumsuz şokların volatilite üzerinde olumlu şoklara göre daha fazla etkisi bulunduğu; ETH getiri serilerinde meydana gelen olumlu şokların volatilite üzerinde olumsuz şoklara göre daha fazla etkisi bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmada kullanılan veriler için asimetrik koşullu değişen varyans modellerinin, simetrik koşullu değişen varyans modellerine göre daha anlamlı sonuçlar verdiği görülmüştür.
The effects of uncertainty in energy prices on the economy of the Caspian Sea countries: Evidences from Russia, Kazakhstan and Azerbaijan
By taking into account the role of crude oil in the world economy, the prices of petrol become one of the main indicators of the economic growth. In addition, the uncertainty in the price of crude oil has various effects in both oil exporting and importing countries. However, oil-producing countries are more vulnerable to the volatility in crude oil prices. Countries in the Caspian Sea region, including Russia, Kazakhstan and Azerbaijan depend heavily on oil export revenues, therefore, the uncertainty in oil prices influences macroeconomic variables in these nations. This thesis empirically examined the effects of uncertainty in crude oil prices on the gross domestic product in the selected countries using some macroeconomic variables such as exchange rates, interest rates, inflation rates and oil prices (Brent). Autoregressive Distributed Lag model was used to assess the long run and short run relationship between the volatility in oil prices and the gross domestic product (GDP). The result of the thesis indicates that the gross domestic product (GDP) responds to the uncertainty in oil prices for both short and long run, although at varying degrees. Based on the results of the estimation, the uncertainty in oil prices has negative impact on the gross domestic product for all three countries in both the long term and the short term. Meanwhile, our findings indicate that the effect of oil price uncertainty on the gross domestic product (GDP) in the short-run is greater than in the long-run. The results of this thesis have significant implications for policymakers.
Determinants of the dynamic correlation patterns between stock prices and exchange rates
The foreign exchange market and the stock market are two of the most important markets in which investors and investors participate. The first is the largest market in terms of transaction volume. The question of whether there is a relationship between the two markets is of interest to investors, traders, firms' decision-makers and policymakers of financial institutions. In this study, we investigated the relationship between ER and SPI variables in terms of dynamic causality with the VAR model, in terms of long-term equilibrium relationship with cointegration technique, and analyzed whether the results support the posits and implications of traditional and stock-oriented models. IR functions analysis, FEVD analysis tools were also used for further inference. Data is from selected emerging countries including BRICS countries. In order to examine the impact of the crisis period, time series were examined as three periods. The results indicate that there is no L-R equilibrium relationship between SPI and ER variables. Granger causality results are mixed. Before-crises period results indicate there is no causal relationship between ER and SPI variables. Brazil and South Africa during the crisis and Turkey and South Korea post-crisis period SPI leads to the ER. This result supports the proposal of portfolio balance models. After-crises period in China, India, and Russia, ER leads to SPI. This result supports the proposal of flow models. No two-way Granger causality was found in any case. Variance decomposition analysis and correlation coefficients indicate that the association between SPI and ER variables increased during the 2008 banking crisis. Keywords Exchange rates, Stock prices, Cointegration, Granger non-causality, VAR Model, Variance Decomposition Analysis, Impulse Response Function Analysis
Determinants of residential real estate prices in Turkey
The real estate market is a major determinant of economic growth in many countries. İt has experienced a drastic growth over the decades in many countries. Real estate market just like any other market is influenced by the forces of demand and supply where price is a key attribute. However, price is not homogenous as it subjected to fluctuations. The Turkish real estate market over the last 3 decades has experienced a drastic growth and it accounts for 19.5% of the total GDP in 2016. In order to understand the forces behind the price fluctuations we need to understand the factors that determine the prices of residential real estate in Turkey. This study analyses the determinants of residential real estate prices in Turkey. Monthly, quarterly and annual secondary data was collected for a period of 7 years from 2010 to 2016 from publications of government and financial institutions. Descriptive statistics was conducted to describe the basic features of the data in this study. Finally with the help of SPSS a multiple regression and backward elimination was carried out. The results shows that there is strong negative relation between Interest rate and house prices, weak negative relationship between house prices and inflation rate, strong positive relationship between house prices and population and a strong relationship between GDP and house prices. A multiple regression analysis shows the relationship between house prices and its determinants. The results from the multiple regressions revealed the same results, but it equally is statistically significant, another regression analysis this time called backward elimination is carried which consist of eliminating the insignificant variable of interest rate. This implies the real estate market in Turkey is significantly stable.
Finansal tablo açıklamalarının hisse senedi değerine etkisi
Bu çalışmanın amacı, firmaların periyodik dönemlerde yaptıkları 6 aylık ve yıllık finansal tablo açıklamalarının hisse senedi fiyatları üzerindeki etkisini olay etüdü (event study) yaklaşımı ile incelemektir. Çalışmada kullanılan veriler 2005 ve 2015 yılları arasında Borsa İstanbul BIST100 endeksinde listelenen 37 firmanın verilerini içermektedir. Finansal tablolar 6 aylık ve12 aylık dönemler için elde edilmiştir. Bunun için 6 aylık gelir tablosu verileri ve 12 aylık bilanço açıklamaları verileri kullanılarak birikimli anormal getiriler hesaplanmıştır. KAP (Kamu Aydınlatma Platformu) ve BIST(Borsa İstanbul) tarafından açıklanan finansal tablo verilerinin borsa üzerindeki etkisini incelemeye yönelik çalışmada veriler Olay Etüdü ( Event Study) yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışma sonuçları, finansal tablo açıklamalarının hisse senedi fiyatları üzerinde etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler; Olay Etüdü,Finansal tablo,anormal getiri
Yabancı sermayeli bankalarda konsolidasyon sürecinin analizi ve Türkiye uygulamaları
Küreselleşme çok boyutlu bir kavram olmakla birlikte, ekonomik boyutu ile ön plana çıkan bir olgudur. Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerin etkisiyle, küreselleşmenin en hızlı yaşandığı sektörlerin başında finans sektörü gelmektedir. Sınır ötesi finansal bütünleşme süreci olarak tanımlanan finansal küreselleşme, küreselleşmenin en önemli parçalarındandır. Türkiye'de 24 Ocak 1980 Kararları ile dışa açılma ve serbestleşme sürecine dahil olmuştur. Finansal küreselleşme sürecine girilmesi ile yabancı sermaye yatırımları önündeki engeller kalkmış ve yabancı sermaye yatırımlarında önemli artışlar yaşanmıştır. Doğrudan sermaye yatırımlarının yoğunlaştığı alanların başında bankacılık sektörü gelmiştir. Bankacılık sektörüne yapılan yabancı sermaye yatırımları konsolidasyonların artış göstermesine neden olmuştur. Konsolidasyonlarda yaşanan yoğunlaşma ile yabancı sermayeli bankaların sektördeki payları da artmıştır. Bu çalışmada, Türk bankacılık sektöründe yaşanan konsolidasyonların bankalarda ve ülke ekonomisinde yarattığı etkilerin yorumlanarak sektöre yönelik önerilerin yapılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda finansal küreselleşme süreci ve yabancı sermayeli bankaların bu sürece etkileri incelenmiştir. Türk bankacılık sektöründe önemli bir paya sahip olan yabancı sermayeli bankalar arasından, konsolidasyona tabi olan Garanti BBVA ve QNB Finansbank seçilmiştir. Bankaların, mali tabloları incelenerek, likidite, kârlılık, aktif kalitesi, sermaye yeterliliği oranlarının analizi yapılmıştır. Konsolidasyon öncesi ve sonrası finansal durumları incelenerek yorumlanmıştır. Ayrıca yaşanan konsolidasyon sürecinin bankaların hisse senedi fiyatlarına olan etkileri incelenmiştir.
Altın fiyatı ile altın ithalat miktarı, işlem miktarı, Brent petrol ve dış ticaretin etkileşimi
Bu tezde Türkiye'nin 2000 ile 2017 yılları arasında üçer aylık külçe/gr altın fiyatı, altın ithalat miktarı, altın piyasası endeksi, altın işlem miktarı, brent petrol fiyatı, dış ticaret endeksi, USD kuru ve EURO kuru arasında olan ekonomik ilişki istatistiksel olarak modellendirilip; açıklanmaya çalışılmıştır. Temel amacımız altın ithalat miktarı, altın piyasası endeksi, altın işlem miktarı, dış ticaret endeksi, USD kuru ve EURO kurundaki çeyrek dönemlik değişimlerin bir bütün olarak külçe/gr altın fiyatı üzerinde anlamlı bir etkisinin olup olmadığını araştırmaktır. Aynı zamanda altın fiyatıyla bu değişkenler arasında karşılıklı ilişkilerin olup olmadığını varsa bu ilişkilerin derecelerin araştırmaktır. Yapılan regresyon analizi sonucu; cumhuriyet altını fiyatı, brent petrol fiyatı ve dış ticaret endeksinde oluşan değişiklikler altın fiyatını aynı (pozitif) yönlü etkilerken, altın piyasası endeksi, altın işlem miktarı ve altın ithalat miktarında oluşan değişiklikler ters (negatif) yönde etkilemektedir.
The effects of Covid-19 pandemic on the volatilities of the dynamics of bitcoin and gold
The emergence of the health crisis, covid-19 in this advanced technological era where connections between markets, nations and economies have grown stronger than ever before, both the physical and digital financial markets were affected by the shock of the covid-19 pandemic rapidly. The Chinese financial market experienced the first consequences of the covid-19 pandemic, the shocks in the Chinese stock markets spill over to the other financial markets like bitcoin, gold and others in the world. This thesis focuses on impact the covid-19 has on volatilities of the dynamics of bitcoin in the cryptocurrency market and gold in the precious metals market. Gold has an online platform as well as bitcoin where both assets can be traded online worldwide, however gold has a physical form as it is mined physically and also used in many physical ways too whereas bitcoin has no physical form as it is digitally generated and cannot be used in any physical form, this paper argues that these similarities and differences between these financial assets play major roles in how the covid-19 crisis affected their respective markets. The research employs the GARCH model by using ARMA as the mean equation and examines the impact the health crisis Covid-19 has on the volatilities of the price returns and volumes returns of bitcoin and gold using daily data of bitcoin prices and volumes, gold prices and volumes from 9/22/2014 to 3/31/2021.The empirical results of the estimation gives evidence that covid-19 impacted the volatilities both bitcoin and gold price returns to be more volatile, however the pandemic has no significant impact on the mean values of bitcoin and gold price returns, moreover, the covid-19 restricted the movement of people all over the world, mining, transportation and physical usage of gold was affected unlike for bitcoin where is produced and traded digitally only, the results of this thesis also verifies that the covid-19 has effects on both the mean values and the volatilities of the gold volumes but has no effect on both the mean values and volatilities of the bitcoin volumes.
Destek vektör makineleri yöntemi ile İMKB 100 endeksi hareket yönü tahmini
Bu çalışmada İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Ulusal 100 Endeksi (İMKB 100) hareket yönü tahmini amacıyla veri madenciliğinde sınıflama metodu olarak kullanılan Destek Vektör Makineleri (DVM) yöntemi kullanılmıştır. İMKB 100 endeksi hareket yönünün tahmini için istatistiksel veri analizleri yapan, açık kaynak kodlu programlama dili ''R'' kullanılmış, DVM'lerin sınıflandırma başarısı çalışmada kullanılan ikinci bir yöntem olan Lojistik Regresyon (LR) yöntemi ile karşılaştırılmıştır. Çalışmada hisse senedi analizinde teknik analizin yararlandığı araçlardan biri olan teknik göstergelerden (indikatörler) yararlanılmıştır. Modellere dahil edilen teknik göstergeler LR analizi ile incelenmiş ve LR analizinde anlamlı olan göstergeler bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. Analiz, 03.04.1995-19.03.2012 arası dönemi kapsamaktadır. Toplam 4226 adet veri günlük, haftalık ve aylık veri setleri şeklinde düzenlenmiştir. Her veri seti için 4 model oluşturulmuş ve her model için farklı değerlendirme kriterleri uygulanarak yöntemlerin endeks hareket yönü tahmin performansları değerlendirilmiştir.Yapılan değerlendirmeler sonucunda DVM'nin oluşturulan 12 model içerisinde İMKB 100 endeksi hareket yönünü en iyi tahminlediği modelin Haftalık Model-1 olduğu (%70.0) gözlenmiştir. Bu model aynı zamanda İMKB 100 endeksi artış (%82.89) ve azalış yönünü (%54.68) birbirine en yakın ve yüksek oranda tahminleyen model olarak bulunmuştur.Bu çalışma ile elde edilen bulgular ışığında İMKB 100 endeksi hareket yönü tahmininde Haftalık Model-1'in gerek yatırımcılar tarafından, gerekse akademik araştırmalarda başarı ile kullanılabilceği sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Destek Vektör Makineleri, Endeks Hareket Yönü Tahmini, Teknik Analiz Göstergeleri, Lojistik Regresyon, Sınıflandırma, İMKB 100.
Veri madenciliği teknikleri ile Borsa İstanbul pay piyasası pazarlarında fiyat hareketlerinin tahmini
Bilişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerle, veri madenciliği/makine öğrenmesi teknikleri finans alanında da hızla yerini almıştır. Yapılan literatür incelemesinde, hem yerli hem de yabancı literatürde çalışmaların ağırlığının endeks yön tahminlerinde olduğu görülmüştür. Buradan hareketle çalışmanın amacı; tanınmış paylar dışında kalan paylara da yer verilerek, Borsa İstanbul Pay Piyasasının farklı pazarlarında işlem gören paylar arasında, veri madenciliği yöntemleri ile yapılacak yön tahminlerine ait doğru sınıflandırma oranlarının karşılaştırılmasıdır. Çalışma dönemi olarak 03 Mayıs 2010 – 31 Aralık 2019 tarihleri arası (2430 gün) seçilmiş, günlük ve haftalık periyotlarla çalışılmıştır. Pay senetlerine, BIST 100 Endeksi (XU100), BİST TÜM-100 Endeksi (XTUMY) ve USD/TL Efektif Satış kuruna ait veriler ve bu veriler yardımıyla hesaplanan teknik göstergeler bağımsız değişkenler olarak belirlenerek pay senetlerine ait kapanış fiyatlarının hareket yönü tahmin edilmeye çalışılmıştır. Tahmin modelleri hazırlanırken, farklı veri normalleştirme ((0, +1) aralığında min-maks ve z-skor) ve öznitelik azaltma yöntemleri (Temel Bileşen Analizi ve Rastlantısal Ormanlar) de karşılaştırılmıştır. Tahminler Lojistik Regresyon, Destek Vektör Makineleri, Naif Bayes ve K–En Yakın Komşu yöntemleriyle yapılmıştır. Sonuçlar, fiili dolaşımdaki payların piyasa değeri en yüksek olanların yer aldığı Yıldız Pazar Grup 1 paylarının, en düşük olanların yer aldığı Ana Pazar Grup 2 paylarına göre daha yüksek tahmin doğruluk oranına sahip olduğunu göstermektedir. Periyotlar açısından net bir sonuç ortaya koymak zor olmuştur. En yüksek doğruluk oranları aritmetik ortalaması haftalık verilerle elde edilse de çoğunlukla günlük verilerle hazırlanan modellerin doğruluk oranlarının aritmetik ortalamaları daha yüksektir. Normalleştirme yöntemleri arasında anlamlı bir fark bulunmadığı ve Rastlantısal Ormanların Temel Bileşen Analizi'den daha başarılı öznitelik seçim yöntemi olduğu görülmüştür. En başarılı tahmin yöntemi ise Destek Vektör Makineleridir.
Döviz kuru ve pay piyasası getiri oynaklığının modellemesi ve yayılımı
Günümüzde yatırım kararı alan yatırımcılar için önemli faktörlerden biri de fiyatlardaki oynaklıklardır. Finansal piyasalardaki varlıkların fiyatlarında oluşan artış ya da azalışlar o piyasada volatilite kavramının karşılığını oluşturmaktadır. Yatırımcılar ve kurumlar için volatilitenin önceden öngörülebilmesi ve modellenebilmesi önem arz etmektedir. Volatilite, piyasaya etki eden olumlu veya olumsuz haberler sonucu ortaya çıkabileceği gibi siyasi olaylar ve ekonomik gelişmelerden de etkilenmektedir. Küreselleşme sonucu piyasaların birbirleri ile etkileşimleri yani bir piyasadaki volatilitenin herhangi bir piyasayı olumlu ya da olumsuz etkilemesi volatilite yayılımını meydana getirmektedir. Volatilite yayılımının araştırılması, yatırım kararları alınırken belirsizlik ve risk düzeyinin tahmin edilmesinde yardımcı olmaktadır. Bu çalışmada, 2000-2019 dönemi için haftalık veriler kullanılarak, döviz kurları ve BIST100 endeks getiri serilerinin volatilite modellemesini yapmak ve döviz kurları ile BIST100 endeksi getirisi arasındaki volatilite yayılımını ortaya çıkartmak amaçlanmaktadır. Bundan dolayı araştırmada ilk olarak döviz kurları ve BIST100 endeksinin volatilite yapısı ARCH-GARCH modelleri ile belirlenmiş, aralarındaki volatilite yayılımı ise Multi-GARCH modeller ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular USD ve EURO döviz kurlarından BIST100 endeksine negatif yönlü volatilite yayılımının olduğunu ve USD döviz kurundan EURO döviz kuruna ise pozitif yönlü volatilite yayılımının olduğunu ortaya koymuştur.
Piyasa değeri en yüksek kripto paraların fiyatlarında balonların varlığı üzerine bir çalışma
Her geçen gün gelişen teknoloji ile beraber metalarda dijital bir hal almaya başlamıştır. Bu değişimden paralarda etkilenmiş, sanal para olarak kripto paralar ortaya çıkmıştır. Kripto paralar her geçen gün adından daha fazla söz ettirmektedir. Fiyat balonu ise, bir varlığın fiyatının gerçek değerinden uzaklaşması olarak tanımlanmaktadır. Gerçek değerinden uzaklaşan fiyat balonu yatırımcılar için cazip hale gelmekte ve varlığın fiyatı hızlı bir şekilde yükselmektedir. Ancak balon oluşumu en tepe noktasına geldiğinde, adeta balonun patlaması gibi fiyatlar da bir anda düşüş eğilimine girmektedir. Fiyatların daha da düşeceğine inanan yatırımcılar, bu kez de ellerindeki varlığı satmaya yönelmektedir. Fiyat balonları, yapılan akademik çalışmalarda ekonomik krizlerin en önemli sebeplerinden birisi olarak gösterilmektedir. Kripto paraların fiyatlarında ise son yıllarda oldukça hızlı bir artış dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, son yılların en önemli olgularından bir tanesi olarak öne çıkan kripto para fiyatlarında balon olup olmadığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. İlk bölümde paranın teorik çerçevesi incelenmiş olup paranın tarihsel gelişimi açıklanmış, paranın geçirdiği evreler anlatılmıştır. Akabinde kripto paranın teorik çerçevesi irdelenmiştir. Kripto para piyasasına ilişkin araştırmalar yer almıştır. Kriptoloji ve blockchain kavramları ortaya konulmuştur. Nihayetinde, son bölümde fiyat balonunun teorik çerçevesi araştırmaya konu olmuştur. Tarihte yaşanan önemli fiyat balonları incelenmiş ve sonuçları açıklanmıştır. Son olarak seçilen kripto paralarda fiyat balonu olup olmadığına dair ampirik bulgular ortaya konmuştur. Tez çalışmasında seçilmiş kripo paralarda fiyat balonu olup olmadığı SADF ve GSADF testleri kullanılarak test edilmiştir. Ortaya çıkan sonuçlar tez çalışmasında detaylarına yer verildiği üzere SADF test grafikleri ile GSADF test grafikleri yardımıyla yorumlanmıştır. Piyasa değeri en yüksek on kripto para fiyatında Tether dışında balon oluştuğu tespit edilmiştir. Balonların süresi, büyüklüğü ve aralıkları çalışmada detaylandırılmıştır.
Havalimanlarının sürdürülebilirlik raporlarına göre kıyaslamalı olarak finansal volatilite açısından incelenmesi
Volatilite, finansal piyasalarda yatırım kararı sürecini etkileyen en önemli unsurlardan biri olmuştur. Bu çalışmada amaç, sürdürülebilirlik raporlarının yayınlama kıstası baz alınarak halka açık havalimanlarının hisse senedi getirilerinin volatilite analizini yapmaktır. Sürdürülebilirlik raporu, 1987 Brundtland Raporu ve daha sonrasında KMPG tarafından yapılan global sürdürülebilirlik standardı çalışmaları sonrası önem kazanmıştır. Yatırımcılar, karar alırken sadece finansal verilere odaklanmayıp sürdürülebilirlik raporlarını da değerlendirmeye almaya başlamışlardır. Sürdürülebilirlik raporlaması; çevre, ekonomi, sosyal ve finansal konularda kategoriye ayrılmış ve kapsamı genişletilmiştir. Sürdürülebirlik raporlaması, yatırımcılar tarafından önemsenmiş ve yatırım kararlarında göz ardı edilemez bir noktaya gelmiştir. Finansal piyasalarda yatırımcıların risk ve getiri değerlendirmesine yönelik çeşitli ekonometri modelleri bulunmaktadır. Bu çalışmada hisselerin oluşturduğu getiri serileri kullanılarak ARCH, GARCH, TARCH, EGARCH ve GARCH-M modelleri üzerinde analizler yapılmıştır. Çalışmanın analiz bölümünde sürdürülebilirlik raporlaması kıstası yapılarak, 05.01.2016-31.12.2021 tarihleri arasındaki hisse senetlerinin logaritmik getirileri ekonometrik modellerle analiz edilmiştir. Örneklem seçilirken sürdürülebilirlik raporu yayınlayan üç havalimanı, sürdürülebilrilik raporlaması yayınlamayan üç havalimanı olmak üzere toplamda altı adet havalimanı seçilmiştir. Sürdürülebilirlik raporu yayınlamayan belirli sayıda havalimanı olduğu için araştırmanın bu konuda sınırlılığı bulunmaktadır. İlgili havalimanlarının hisselerinin geçmiş günlük getiri serileri investing.com web sitesinden elde edilerek Eviews 10 programı yardımıyla analiz edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, sürdürülebilirlik raporu yayınlayan havalimanı hisseleri için yatırımcıların negatif şoklardan etkilendiği, sürdürülebilirlik raporu yayınlamayan havalimanı hisseleri içinse negatif şokların volatiliteyi arttırarak volatilite kümelenmelerine neden olduğu ve yatırımcıların negatif şoklara karşı daha hassas hareket ettiği sonucu ortaya çıkmıştır. Özetle, sürdürülebilirlik raporu yayınlayan havalimanlarının, hem kurumsallık imajı hem de yatırımcıların güvenini sağlama açısından bir adım önde olduğu, bunun sonucunda yatırım açısından tercih sebebi olmasının kurumsallığın sağladığı bir fayda olarak görülmesi gerektiği değerlendirmesi yapılabilir.
R&D volatility and firm growth: The case of manufacturing firms in Turkey
The aim of this study is to investigate the impact of R&D volatility on firm growth in the Turkish manufacturing industry. Our empirical analysis covers the period 2006-2015 and mainly relies on "The R&D Activities Survey in Business Enterprises Sector Micro Dataset" collected from TURKSTAT. As R&D and non-R&D firms are not randomly selected in our dataset, to overcome the possible selection problem we use Heckman's two-stage procedure for sample selection. Our results show that R&D volatility which is an indicator of proactive R&D management significantly improves the performance of the firm growth with more pronounced effects at the upper end of the size distribution. Tangible and intangible asset volatility has been observed as a complementary element regarding this positive relationship between R&D volatility and growth, particularly for larger firms.
Finansal piyasalarda volatilite tahmini: MIDA Regresyon yöntemiyle bir uygulama
Bu çalışma finansal oynaklık konusunu kapsayıcı bir yaklaşımla irdelemektedir. Oynaklığa ilişkin tanımları, kavramları, alternatif tahmin yöntemlerini geniş bir yelpazede ele almaktadır. Literatürü hem geniş bir çerçevede değerlendirmekte hem de borsa endekslerine indirgeyerek daha ayrıntılı sonuçlar sunmaktadır. Literatürde sıkça yer bulan GARCH yöntemlerine alternatif olarak son yıllarda kullanımı yaygınlaşan MIDAS (Mixed Data Sampling) regresyon yöntemi çalışmada yer bulmuştur. Bu amaçla, küresel finansal kriz dönemi için 8 gelişmiş ve 7 gelişmekte olan ülke borsa endeksi MIDAS, GARCH ve EGARCH yöntemleri ile analiz edilmiştir. Bir aylık tahmin performansı incelendiğinde MIDAS yöntemi GARCH ve EGARCH metotlarına kıyasla daha üstün oynaklık tahmini performansı ortaya koymaktadır. Farklı frekanstaki verileri analiz etme olanağı sunan MIDAS yöntemi, analistler ve araştırmacılar için oynaklık tahmininde ve diğer pek çok diğer araştırma konusunda kullanılabilecek önemli bir yöntem olarak ortaya konulmaktadır.