Ulaşım altyapısı ve bölgesel büyüme: Türkiye örneği

Ulaşım altyapı yatırımlarının bölgelerdeki ekonomik etkisi uzun yıllardır hem politika hazırlayıcılarının hem de araştırmacıların ilgisini çekmektedir. Özellikle Aschauer'in (1989, 1990) ilham verici çalışmalarının ardından, ulaşım altyapı yatırımları ile bölgesel ekonomik performans arasında pozitif bir ilişkinin olduğuna dair genel bir kanı oluşmuştur. Politika hazırlayıcılarının perspektifinden bakıldığında ulaşım altyapı yatırımlarının bölgesel büyümeyi hızlandıran ve bölgesel farklılıkları azaltan önemli bir politika aracı olduğu görülmektedir. Bu sebeple, Türkiye 1960 sonrasında az gelişmiş bölgelere, farklılığı azaltmak adına ulaşım yatırımlarını arttırmıştır. Türkiye'de ulaşım yatırımlarındaki bu ciddi artış literatürde henüz yeterince yer bulamamıştır. Bu çalışma NUTS 2 bölgelerinde ulaşım yatırımlarının bölgesel ekonomi üzerindeki etkisini mekânsal boyutuyla ölçecek ilk çalışma olacaktır. Bu çalışmada genişletilmiş Cobb-Douglas üretim fonksiyonu Türkiye NUTS 2 bölgelerine ulaşım altyapı yatırımlarının katkısını ölçmek adına kullanılacaktır. Bu çalışmada diğer çalışmalardan farklı olarak mekânsal etkileri daha doğru ve etkin şekilde ele alabilmek adına farklı mekânsal ağırlık matrisleri kullanılmıştır. Bu bağlamda 2004-2014 yılları gerçek mesafeye dayanan 11 farklı ağırlık matrisi oluşturulmuştur. Sonuçlar ulaşım altyapısı yatırımlarının olumlu ve anlamlı yayılma etkilerinin olduğunu ve farklı mekânsal ağırlık matrisi kullanımının geçerliliğini göstermektedir.