Ülgener'de din ve kapitalizm

Kapitalizmin toplumda benimsenerek, yerleşmesi ve uygulanması, ülkede yaşayan her insanın hazır bulunuşuyla doğrudan ilintilidir. Bazı toplumlarda bu hazır bulunuş tam anlamıyla yaşanırken bazılarında ise sorunlar ortaya çıkmaktadır. Burada asıl sorun, Batı Avrupa ülkelerinin seneler önce bu geçiş dönemini yaşamalarına rağmen, az gelişmiş olarak tanımlanan ülkelerde neden bu geçiş aşaması hala devam etmektedir? Araştırmada bu sorunun cevabı aranacaktır.Özellikle zihniyeti etkileyen önemli bir etken olan ?din? konusunun üzerinde durulması gerekmektedir. Çünkü dinler emir ve yasaklardan oluşmuştur, toplumlar da bu emir ve yasaklar doğrultusunda yaşamlarını şekillendirmişlerdir. Kapitalizm ise toplumun geleneklerinden, yaşayışından etkilendiği dikkate alındığında kapitalizm ve din arasındaki ilişkide fark edilecektir. Bu süreç bu şekilde devam ederken çarklar ters dönmeye başlayarak, kapitalizm dinin yerini alacak ve toplumu etkisi altına alacaktır.Türkiye'de bu bakış açısını ilk defa ortaya atan ve Türk toplumunu bu çerçevede inceleyen Sabri F. Ülgener, toplumumuzda farklı bir bakış açısının ortaya çıkmasını sağlamıştır. Ülgener, Türkiye'deki iktisadi durumla ilgili olarak yaptığı yorumlarla dikkat çekmektedir. Gerek Osmanlı'nın gerekse Türkiye'nin ekonomik alanda yaşadığı sorunlarına yaklaşımında farklı yöntemler izlenmesinden dolayı, üzerinde durulması gereken bir düşünürdür.Bu araştırma Ülgener'in çalışmalarında yer verdiği din, zihniyet ve kapitalizm ilişkisi doğrultusunda ilerlemektedir. Batı Avrupa'da kapitalizmin ortaya çıkması aşamasında yaşananlar ve sonrasında gelişmekte olan ülkelerin zihniyetinin ne olduğu ve kapitalizmle bağdaşıp bağdaşmadığı incelenmektedir. Az gelişmiş toplumda geleneksel olarak süre gelen zihniyetler, iktisat zihniyetinin gelişimini engellemektedir. Avrupa'nın iktisadi anlamdaki gelişimine sahip olabilmek için öncelikle toplumun bu zihniyet yapısından kurtulması gerekmektedir.Anahtar Kelimler: Din, Kapitalizm, İktisat ahlakı, zihniyet, iktisat zihniyeti.