Ülke riskinin göstergesi olarak kredi temerrüt swaplarını etkileyen faktörler: Asimetrik nedensellik yöntemi

Kredi türevleri kredi riskinden korunmak amacıyla başvurulan türev enstrümanlardır. Kredi temerrüt swapları ise kredi türevleri arasında en çok tercih edilen kontratlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmada çoğunlukla CDS (Credit Default Swap) olarak anılan kredi temerrüt swapları, kısaca temerrüt riskine karşı yapılan bir sigorta sözleşmesi olarak düşünülebilir. CDS sözleşmeleri alıcısına belli aralıklarla ödenen primler karşılığında temerrüt riskinden korunma imkanı sağlamaktadır. CDS'lerin dayanak varlıklarını tahvil, kredi gibi borç yükümlülükleri oluşturmaktadır. Bu borç yükümlülükleri şirketlere, finansal kuruluşlara veya ülkelere ait olabilmektedir. Temerrüt riskinden korunmak amacıyla çıkarılan bu sözleşmelerin diğer işlevi ise temerrüt riskini yansıtmalarıdır. CDS'ler özellikle son yıllarda ülke temerrüt riskinin önemli bir göstergesi olarak sıklıkla başvurulan bir araç haline gelmiştir. Çalışmamızda ülke riskinin göstergesi olarak ele alınan CDS'ler ve ülke CDS primlerini etkilediği düşünülen finansal değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi incelenmektedir. Bu amaçla çalışmada; Türkiye, Japonya, Çin, Brezilya, Arjantin, Meksika, Endonezya, Filipinler, Rusya, Güney Kore, Polonya, Malezya, Almanya, Portekiz, İtalya, İspanya ve Fransa'dan oluşan 17 ülkeye ait 2005-2015 arasındaki CDS primleri ile Amerikan doları döviz kuru, Amerika 10 yıl vadeli devlet tahvili faiz oranı ve VIX endeksi arasındaki nedensellik ilişkisi araştırılmaktadır. Çalışmada bu ilişkiyi ortaya koymak için simetrik ve asimetrik olmak üzere iki test uygulanmıştır. Bu testlerden ilki Granger nedensellik testi, diğeri de Hatemi-J (2012) asimetrik nedensellik testidir. Çalışmanın sonucunda CDS primleri ile seçilen finansal değişkenler arasında asimetrik nedensellik ilişkisi olduğu görülmüştür. Ayrıca, Hatemi-J asimetrik nedensellik testinin CDS primleri ve seçilen finansal değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisini açıklamakta Granger testine göre daha etkili olduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kredi Temerrüt Swapları, Ülke Riski, Kredi Türevleri, Asimetrik Nedensellik Testi, Granger Nedensellik Testi