Ülkelerin günlük covid-19 salgınından etkilenme düzeylerinin takibi için bir çok ölçütlü karar verme modelinin geliştirilmesi

Tarih boyunca virüsler dünyayı yakından etkilemiştir. Bazı virüsler hastalıklara sebep olmaktadır ve büyük çaplı etkiye sahip olan hastalıklar salgın olarak tanımlanmaktadır. Birçok salgına tanıklık eden insanoğlu yakın zamanda COVID-19 salgını ile karşılaşmıştır. COVID-19 pandemisi halk sağlığını olumsuz etkilemiştir. Salgının takibi ve durum analizi karar vericiler için oldukça önemli bir konudur. Bu çalışmada Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yayımlanan COVID-19 verilerine bağlı olarak ülkelerin etkilenme düzeyleri takibi amaçlanmıştır. Çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan Tercihlerin İdeal Çözüme Yakınlık Derecelerine Göre Sıralanması Tekniği (TOPSIS) bulanık ortamda kullanılmıştır. Çalışmanın kritik bir bölümü olan ağırlıklandırma kısmında kısmında kriter ağırlık değerleri, verilerin zaman serisi gözlemlerine dayalı olarak dilsel ifadelerle belirlenmiş ve daha sonra üçgen bulanık sayı karşılıkları kullanılarak ağırlıklar hesaplanmıştır. Sonuç olarak ülkelerin COVID-19 salgınından etkilenme düzeylerine göre sıralandığı bir model ortaya konulmuştur.