The position of countries in global value chains

Bu tezde ülkelerin küresel değer zincirlerindeki yerlerini tutarlı bir ̧sekilde tespit edebilmek için bir ülkenin ihracat ve ithalat ürünlerinin yukarı doğru eğilimi ölçütlerinin o ülkenin ticaret partnerlerine göre zaman içinde değiştiği savunulmaktadır. Bu argümanı formal bir ̧sekilde ileriye sürebilmek için iki taraflı yukarı eğilim ölçütü tanımlanmakta ve bu ölçütün ülkeye özgü faktörlerden nasıl etkilendiği gösterilmektedir. Aynı zamanda, yerçekimi yazınındaki değişkenlerin tahmin modellerine dahil edilmesiyle coğrafi faktörlerin ülkelerin iki taraflı üretim çizgisi pozisyonlarında nasıl etkili olduğu açıklanmaktadır. Antrás et al. (2012) çalışması takip edilerek, bu çalışmadaki hipotezler daha geniş ve yeni bir veri seti ile test edilmiştir. Bulgular bu çalışmanın sonuçlarıyla örtüşmekte; hukukun üstünlüğünün, finansal gelişmişlik seviyesindeki artışın ve insan sermayesine yatırımın ülkelerin ihraç ürünleri kompozisyonunu uluslararası piyasalarda nihai ürün odaklı yönde değiştirdiği gözlenmiştir. Son olarak Türkiye'nin üretim çizgisi pozisyonu iki taraflı yukarı eğilim analizini örneklendirmek amacıyla farklı ülke blokları ve gelir gruplarıyla kıyaslanmıştır.