Uludağ'daki periglasiyal süreçlerin, periglasiyal yerşekillerinin ve bunlari denetleyen etmenlerin incelenmesi

Tez çalışmasının amacı, Uludağ'ın alpin kuşağı üzerinde etkili olan periglasiyal süreçleri, bu süreçlere bağlı olarak gelişen periglasiyal yer şekillerini ve bunları denetleyen etmenleri, alanda nasıl bir iklimsel değişimin yaşandığını ve bu değişimin periglasiyal süreç ve şekilleri nasıl etkileyebileceğini araştırmaktır. Çalışmada ulaşılan başlıca sonuçları şu şekilde sıralayabiliriz: (a) Donma-çözülme ve buna bağlı kuvvetli fiziksel ufalanma, zayıf kimyasal ayrışma, yamaç yıkanması, kaya akması, kaya düşmesi ve rüzgar süpürmesi egemen periglasiyal süreçler iken; girland, elenmemiş çember şekilleri, taş kümesi, kaya buzulu, yamaç döküntüsü ve taş kaldırımı egemen periglasiyal şekillerdir. (b) Periglasiyal süreç ve şekillerin dağılışı, bodur ardıcın (Juniperus communis subsp. nana) yayılışı, mermer anakaya ve arazinin eğim özellikleri ile yakından ilişkilidir. (c) Girlandlar genel olarak eğimli yamaçlarda görülürken; çemberler, alpin bitkilerin seyrek olduğu düz ve düze yakın alanlarda gelişme gösterir. (d) Girland ve çemberlerin oluşumunda iki tür alpin bitki (Festuca cyllenica ve Festuca punctoria) önemli bir rol oynar. (e) Yamaç döküntüleri, sirk duvarları boyunca gelişme gösterir ve bu döküntüler zamanla kaya buzuluna dönüşür.İklimsel değişkenlik açısından yapılan analiz sonuçlarına göre ise, aşağıda özetlenen değerlendirmeler ve öngörüler yapılabilir: (a) Uludağ doruklar bölümünde, yaz sıcaklıklarında yaşanan artış, orman üst sınırının daha üst düzeylere çıkması ve bodur ardıçların daha geniş bir alana yayılmasına yol açarak periglasiyal süreç ve şekillerin egemen olduğu alanların daralmasına neden olabilir. (b) Ortalama bulutluluk tutarlarındaki azalma eğilimleri, kuramsal olarak, gündüz güneşlenmenin, gece ise uzun dalga boylu ışımanın artmasına neden olarak, gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkının artmasına yol açabilir. Günlük sıcaklık farkının büyümesi ise, genel olarak fiziksel parçalanmanın ve kütle hareketlerinin artmasıyla sonuçlanabilir. (c) Bu durum, bazı şekillerin (örneğin girlandlarda) bozulmasına yol açabilirken, bazı şekillerin (örneğin kaya buzulları, yamaç döküntüleri gibi) gelişmesine ve yaygınlaşmasına neden olabilecektir.