Uluslararası ihalelerde örnek alınan Fıdıc şartnamelerinin ve Türkiye uygulamasının incelenmesi

?FIDIC? (Müşavir Mühendisler Uluslararası Federasyonu-FederationInternationale Des Ingenieurs Conseils) 1913 yılında İsviçre'nin Lozan kentindekurulmuştur. Federasyon, 1957 yılında Uluslararası İnşaat Sözleşmelerindeuygulanmak üzere ilk defa örnek bir FIDIC şartnamesi hazırlayarak yayınlamıştır.FIDIC 1999 yılında şartnamelerinin sistematiğinde bazı değişiklikler yaparak inşaatsözleşmeleri için 4 örnek şartname yayınlamıştır. Bunlar: İnşaat İşleri Sözleşme veİdari Şartnamesi, Donanım İşleri ve Tasarla Yap Modeli İşler için İnşaat SözleşmesiŞartnamesi, Satın Alma Yapım/Anahtar Teslimi Projeler İçin İnşaat SözleşmesiŞartnamesi ve Kısa Sözleşme'dir.Günümüzde, gerek Dünya Bankası, gerekse diğer kredi kuruluşlarının,finansmanını sağladıkları işlerde FIDIC şartnamesinin uygulanmasını istemeleridolayısıyla birçok ülkedeki uluslararası ihaleler FIDIC şartnamelerine göreyapılmaktadır. Ayrıca Türk Mühendislik ve İnşaat firmalarının 1972 yılından beriyurt dışında bu şartnamelere göre inşaat sözleşmeleri yaptıkları düşünülürseşartnamelerin tanınma gereği daha iyi anlaşılacaktır.Julian S.Trittion (1957), şartnamenin ?risklerin iş sahibi ile müteahhitarasında adilane dağılımını temin etmek? amacı ile oluşturulduğunu belirtmiştir. Buanlayışın sonucu olarak FIDIC'in; Borçlar Kanunumuzun 355. maddesindedüzenlenen eser (İstisna) sözleşmesi kapsamında gördüğü inşaat sözleşmelerindeişveren ile yüklenici arasında bir denge kurmayı, hatta ağırlıklı olarak yüklenicininişveren karşısında ezilmesini önlemeyi temel hedef olarak aldığı gözlenmektedir.FIDIC şartnameleri kontrollük işlerinin işveren dışında müstakil, bağımsızgerçek ya da tüzel kişiler eliyle yürütülmesini öngörmektedir. ?Mühendis/Müşavir?diye adlandırılan kontrol teşkilatı ihalenin her aşamasında karşımıza çıkmakta veçok önemli görevler üstlenmektedir.Bu tez çalışmasında uluslararası ihalelerde örnek alınan FIDICşartnamelerinin ve Türkiye uygulamasının bir incelemesi yapılmıştır. Çalışma ikiana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, Türk hukukunda ihaleve sözleşmelerin tabi olduğu hukuki rejim ele alınmıştır. Çalışmanın ikincibölümünde tezin temel konusunu içeren FIDIC şartnameleri geniş olarak elealınmakta ve Türkiye'deki uygulamalarına yer verilmektedir.