Uluslararası ilişkilerin kuramsal çerçevesi ve siber güvenlik kavramının analizi

Soğuk Savaş sonrası belirginleşen küresel terörizm, mikro milliyetçilik gibi yeni tehdit türlerinden biri de; kara, hava, deniz ve uzay harekât alanlarından sonra beşinci harekât alanı olarak nitelendirilen siber uzay üzerinden devlet ve toplum güvenliğine yönelik ortaya çıkan siber tehditler olmuştur. Dünya üzerinde internet kullanımının giderek yaygınlaşması ve internetin geçmiş dönemlerin geleneksel sınır algısını yok etmesi, bir bütün olarak internet ve ona bağlı elektrik, su, ulaşım, enerji gibi kritik altyapıları kapsayan siber alana gösterilen ilgide de belirgin artışlara sebep olmuştur. Bu süreçte devletler temel aktör olma konumlarını sürdürse de; devlet dışı örgütler, suç şebekeleri, çok uluslu şirketler gibi aktörlerin etkinlik kazanmasıyla Uluslararası İlişkiler disiplininde incelenen aktör algısında da değişimler yaşanmıştır. Yeni aktörlerin interneti ve ilintili sistemleri kullanarak güvenliğe yönelik tehdit oluşturmasıyla siber güvenliği sağlayabilmek kamu ve özel sektör için elzem hale gelmiştir. Bu açıdan çalışmada, siber güvenliğe yönelik tehdit oluşturan siber suçlar, siber saldırılar, siber savaş ve siber terörizm gibi olgular açıklanarak ayırt edici yönleri ve etkin bir siber güvenlik oluşturmak için gerekenlerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Ayrıca asimetrik özellik gösteren siber saldırılar ve siber savaşın, konvansiyonel saldırılar yerine ya da belirli durumlarda destek mahiyetinde yeni bir müdahale yöntemi olarak tercih edilebilirliği ölçülmeye çalışılmıştır. Bu açıdan konvansiyonel savaş yöntemleriyle siber savaşın özellikleri mukayeseli bir şekilde incelenmiş; örnek olaylar üzerinden de etki, kapsam, maliyet, atıf ve sorumluluk gibi çıktılarla siber savaşların tercih edilebilirliği sorgulanmıştır. Siber uzayda hangi aktörün ne kadar bir siber gücü elinde bulundurduğunu tespit etmek saldırı-savunma dengesi açısından önem arz etmektedir. Devletlerin konvansiyonel kapasitelerini ölçebilmek gerçeğe yakın sonuçlar ortaya koyabiliyorken; siber kapasitelerini ölçebilmek farklı girdilerin hesaba katılması sebebiyle zor hale gelmektedir. Çalışmanın bir diğer amacı bu ölçümün gerçeğe en yakın şekilde yapılmasını sağlayabilmektir. Ayrıca siber güvenlik kavramının bir bütün olarak Uluslararası İlişkiler disiplinini hangi açılardan dönüştürdüğünün klasik teoriler ve yaklaşımlar üzerinden ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu açıdan Uluslararası İlişkiler disiplini içinde inceleme olanağı bulunan siber güvenlik kavramının benzeşen ve farklılaşan yönlerinin ortaya konulması amaçlanmaktadır.