Uluslararası kanguru matematik yarışması Türkiye sorularının temel matematiksel beceriler açısından (TIMSS bilişsel alanlarına göre) incelenmesi

Bu araştırmada, 80'den fazla ülkede 7 milyondan fazla öğrencinin katıldığı Uluslararası Kanguru Matematik Yarışması 2015-2022 yıllarında çıkan ortaokul düzeyindeki soruların temel matematiksel beceriler açısından TIMSS bilişsel alan çerçevesinde incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırmanın benimsendiği çalışmada veriler doküman incelemesi yöntemi ile toplanmıştır. Çalışmada veriler betimsel analiz bağlamında doküman analizi kullanarak analiz edilmiştir. Bu araştırmada Kanguru Matematik Yarışması Türkiye soruları hangi TIMSS bilişsel alanına ilişkin sorulardan oluştuğu, yıllara, sınıf düzeylerine ve 3-4-5 puanlık sorulara göre nasıl bir değişiklik gösterdiği sorularına cevap aranmıştır. Bu kapsamda toplam 480 soru TIMSS2019 bilişsel alan çerçevesinde bilme, uygulama ve akıl yürütme kategorilerinde alt boyutları ve geçmiş TIMSS sorularının kategorileri incelenerek sınıflandırılmıştır. Soruların bir kısmı araştırmacı ve bir öğretmen tarafından kodlanıp analiz edilmiş bunun sonucunda %83,3 kodlayıcı güvenirliği sağlanmıştır. 2015-2022 yılları 5-6. sınıf düzeyinde bilme bilişsel alanı %16 iken 7-8. sınıf düzeyinde bilme bilişsel alanı %13; 5-6. sınıf düzeyinde uygulama bilişsel alanı %24 iken 7-8. sınıf düzeyinde %28; akıl yürütme bilişsel alanı 5-6. sınıf düzeyinde %60 iken 7-8. sınıf düzeyinde %59 olduğu tespit edilmiştir. Soruların yıllara ve sınıflara göre bilişsel alanda değişimler olsa da 5 puanlık soruların genelde akıl yürütme becerisi gerektirdiği, 4 puanlık soruların akıl yürütmeve uygulama, 3 puanlık soruların ise uygulama ve bilme bilişsel alanlarında sorular olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada incelenen Kanguru Matematik ilk etap sorularında üst düzey becerileri ölçmeye yönelik soruların daha fazla bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yetenekli öğrencilerin tespit edilmesi bu tarz yarışmalar ile öğrencileri motive etmek ve öğrencinin düşünsel sınırlarını zorlayarak potansiyellerini gerçekleştirmelerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.