Uluslararası ticarette liberalleşme ve Türkiye

İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra uluslararası ticarette liberalleşme hareketi iki yönde ilerlemiştir. Bunlardan birincisi, uluslararası ticaretin önündeki tüm engellerin dünya çapında kaldırılmasına yönelik çalışmalardır. Bu küresel yaklaşım olarak ifade edilmektedir. Bu yöndeki çalışmalar önceleri GATT tarafından yürütülürken sonraları Dünya Ticaret Örgütü bunu devralmıştır. Özellikle, GATT Uruguay Round sonunda dış ticaret önündeki engellerin kaldırılmasına yönelik önemli kararlar alınmıştır. Bu nedenle Uruguay Round uluslararası ticaret liberalleşmesine önemli katkıda bulunmuştur. İkinci yaklaşım ise, uluslararası ticaretin kurulacak bölgesel ekonomik birlikler içerisinde liberalleşmesini amaçlayan bölgesel yaklaşımdır. NAFTA, APEC ve Avrupa Birliği bunlara örnek olarak verilebilir. Türkiye 1980'den sonra sanayileşme politikasındaki değişikliğe paralel olarak dış ticaretini önemli ölçüde liberalleştirmiştir. Bir taraftan Uruguay Round Nihai Senedi'ni imzalayarak küresel liberalleşme bağlamında bazı taahhütler üstlenirken diğer taraftan bölgesel liberalleşme çerçevesinde Avrupa Birliği ile gümrük birliği anlaşması imzalamıştır. Bu girişimler dış ticaretin liberalleşmesinde önemli adımlar olmakla birlikte yeterli düzeye ulaşamamıştır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde liberal dış ticaret ve bunun karşıtı olan korumacılık teorik olarak incelenmiştir, ikinci bölümde uluslararası ticaretin liberalleşmesine yönelik küresel ve bölgesel girişimler ayrıntılı olarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, Türkiye'nin dış ticaret politikası ele alınmış ve liberalleşmeye yönelik uygulamalar değerlendirilmiştir.