Uluslaşma süreci Türk romanında (1935-1942) İslam algısı

Edebiyat, içerisinde yer aldığı milletlerin siyasi, toplumsal ve tarihi bağlarıyla sıkı bir ilişki içerisindedir. Bu doğrultuda Osmanlı Devleti'nin kozmopolit yapısından millî kimliğe evrilme sürecinin yansımalarını dönem romanlarında bulmak mümkündür. Erken Cumhuriyet devri edebiyatının sahne olduğu bu dönüşüm sırasında edebi eserlerin araçsallaştırıldığı dikkat çekmektedir. Bu bağlamda imparatorluktan milli bir kimlik yaratımı noktasında ortak söylemler içeren kanonik yapılanmaların meydana geldiği gözlenmektedir. Burada Batı referanslı modern bir algının izleri vurgulanırken geleneksel yaşantıya ait olduğu düşünülen dinin (İslam) seküler bir bakış açısıyla işlevselleştirildiği söylenebilir. Buradan hareketle çalışmamızda tespit edilen romanlar üzerinden dönem içerisinde uygulanmaya çalışılan modernizasyon çabalarının toplumun din (İslam) algısında yaptığı etki değerlendirilecektir. Tezde anlayıcı/yorumlayıcı paradigma bağlamında nitel yaklaşımlarda en çok tercih edilen yöntemlerden olan söylem analizi kuramı kullanılacaktır. Anahtar Kelimeler: Uluslaşma süreci, din (İslam) algısı, roman, söylem analizi.